(Ghi chép)
Đầu xuân Bính Ngọ 2026 và cũng nhân kỷ niệm ngày 8/3, trường tôi đã tổ chức một chuyến du xuân tâm linh vào ngày nghỉ cuối tuần, trở về với vùng đất nhãn lồng Hưng Yên, nơi từng một thời vang danh với câu ca đã đi vào thơ văn, sử sách: “Thứ nhất Kinh kỳ, thứ nhì Phố Hiến”. Chuyến đi không chỉ là dịp vãn cảnh đầu năm, mà còn là khoảng thời gian để mọi người tìm về những giá trị văn hóa, lịch sử và lưu giữ những kỷ niệm đẹp trong ngày xuân; đồng thời dành những tình cảm chân thành ấm áp để chia tay một đồng nghiệp đã hoàn thành chặng đường công tác 35 năm cống hiến cho sự nghiệp trồng người.
Không khí buổi sáng mùa xuân ngày 7.3.2026 thật trong lành, mát mẻ, dễ chịu khiến lòng người càng thêm lâng lâng, rạo rực. Cảnh vật ngập tràn sắc xuân, hương hoa ngan ngát, lan tỏa khắp không gian, gió mơn man nhè nhẹ. Trời không mưa, không rét, chỉ se lạnh để những tài áo dài đủ các sắc màu, tôn lên sự duyên dáng, mềm mại nữ tính cho người mặc, nhân hưởng ứng “Tuần lễ áo dài” đầu tháng 3. Dường như hội tụ đủ các yếu tố: thiên thời – địa lợi – nhân hòa để một chuyến du xuân càng thêm hứng khởi.
Từ sáng sớm, chiếc xe đời mới, hiện đại 45 chỗ của Công ty Du lịch Phương Đông đã đón đợi ở cổng trường. Đúng giờ xuất phát, xe nhẹ nhàng lăn bánh, đưa đoàn qua những con phố quen thuộc để lên vành đai 3, hướng về thị trấn Văn Giang để đến Văn Lâm, nơi có ngôi chùa thâm nghiêm cổ kính. Xe nhẹ lướt êm như ru trên những đoạn đường vắng. Không ai bị say. Tất cả đều cảm thấy thoải mái, thư giãn. Tài xế vững tay lái, hướng dẫn viên hoạt ngôn, hài hước, dí dỏm và hiểu biết, làm tăng thêm sự hào hứng. Công đoàn đã chuẩn bị chu đáo nhiều đồ ăn ngon, còn nóng hổi cùng nước uống tinh khiết và hoa quả tươi cho một chuyến đi. Mọi người vừa thưởng thức bữa sáng, vừa trò chuyện rôm rả, tiếng cười nói vang rộn trên xe, làm cho không khí thêm rộn ràng.
Quần thể chùa Nôm – nơi lưu giữ hồn quê Bắc Bộ
Điểm đến tham quan chiêm bái đầu tiên của đoàn là quần thể Chùa Nôm (còn gọi là Linh Thông cổ tự), tọa lạc tại làng Nôm, xã Đại Đồng, huyện Văn Lâm (nay là xã Đại Đồng), tỉnh Hưng Yên. Được biết, ngôi chùa cổ kính này thuộc Thiền phái Lâm Tế, được xây dựng từ thời Hậu Lê và lưu giữ nhiều giá trị điêu khắc Phật giáo độc đáo của Việt Nam. Đây là một trong những di tích Phật giáo quan trọng, nơi có hàng trăm tượng Phật đất nung thế kỷ XVIII, cảnh quan rêu phong cổ kính. Nơi đây nổi tiếng với cầu đá 9 nhịp có tuổi đời khoảng 200 năm, in bóng xuống dòng sông Nguyệt Đức. Qua khỏi cầu là cổng tam quan được làm bằng gỗ và lợp mái ngói đỏ vảy cá trông rất cổ kính và mang đậm nét truyền thống của những ngôi chùa ở miền Bắc. Tiếp đến là lầu chuông, rồi lầu Quan Âm và vườn tháp cổ, đặc biệt là bộ tượng Thập Bát La Hán. Các bức tượng này gây chú ý bởi hình dáng, trang phục và biểu cảm phong phú. Chùa Nôm ngoài thờ Phật, còn có nhiều ban thờ thần linh, một tín ngưỡng dân gian của người Việt từ bao đời nay.
Chùa nằm giữa một làng quê trù phú, yên ả, thanh bình, bốn mùa cây cối xanh tươi bóng mát. Lối vào chùa đi qua một ngôi chợ có tên chợ Nôm. Chợ đã có từ rất lâu đời, gắn với đời sống sinh hoạt của người dân nơi đây. Tên chợ đã đi vào ca dao tục ngữ: “Cái Bống đi chợ cầu Nôm / Sao mày không rủ cái Tôm đi cùng”. Chợ không rộng lớn và hiện đại, vẫn giữ nguyên nét quê Bắc Bộ nhưng có đầy đủ những thứ thiết yếu phục vụ cho cuộc sống hằng ngày, từ các nông sản, thực phẩm tươi ngon, quần áo, đồ chơi đến những món đồ lưu niệm nhỏ xinh. Song ấn tượng nhất về chợ là các loại bánh trái đậm chất quê được bày bán từ cổng vào, cùng các hàng bún riêu ngon miệng, sạch sẽ, đã níu chân du khách. Người dân nơi đây hiền hậu, mộc mạc, chất phác, cởi mở và hiếu khách, tạo nên một sự gần gũi, thân thiện đối với những ai đã một lần qua đây.
Lưu giữ những khoảnh khắc đáng nhớ tại Chùa Nôm – nơi giữ trọn hồn quê Bắc Bộ
Có thể thấy, quần thể di tích chùa Nôm bao gồm làng Nôm, chùa Nôm, đình Nôm, cầu Nôm và chợ Nôm, tất cả hòa quyện tạo nên một không gian văn hóa tâm linh đậm chất cổ kính rêu phong, trầm mặc, gợi lên những ký ức về một làng quê Bắc Bộ thanh bình, nơi quá khứ và hiện tại giao hòa. Ngoài lòng thành kính chiêm bái, dâng hương hoa thành tâm lễ Phật, đoàn còn được tự do thưởng ngoạn cảnh sắc làm say đắm hồn người và lưu lại vô vàn những bức ảnh đẹp, ghi dấu một chuyến hành trình đáng nhớ nơi đây.
Độc đáo và linh thiêng đền Mẫu – Hưng Yên
Điểm đến thứ hai của đoàn là Đền Mẫu (còn có tên gọi khác là Dương Hoa Linh Từ), một trong những di tích văn hóa tâm linh nổi bật của Khu di tích Quốc gia đặc biệt Phố Hiến. Đền được xây dựng tại phường Phố Hiến, tỉnh Hưng Yên. Nơi đây thờ Dương Quý Phi (Dương Thiên Hậu), người được tôn vinh là Thánh Mẫu Dương Thiên Hậu, vợ vua Tống Đế Bính triều đại nhà Tống ở Trung Quốc. Điều đặc biệt ở ngôi đền này là dù thờ một vị hoàng hậu ngoại quốc, nhưng bà lại được người Việt kính ngưỡng và thờ phụng như một bậc Mẫu nghi thiên hạ, chính bởi đức hạnh đoan chính và lòng trung kiên – phẩm giá cao quý của bà.
Thánh Mẫu Dương Thiên Hậu được xem như một biểu tượng của sự bảo vệ, che chở, đặc biệt là đối với những người đi biển, như một vị thần linh thiêng có thể cứu vớt, ban phúc lành. Đền Mẫu, vì thế là nơi du khách khắp nơi hành hương về để bày tỏ lòng thành kính và cầu nguyện những điều tốt đẹp trong cuộc sống. Không chỉ vậy, nơi đây còn lưu giữ nhiều giá trị văn hóa đặc trưng của vùng đất địa linh nhân kiệt.
Tại đây, đoàn đã làm lễ dâng hương và được nghe giới thiệu về lịch sử, văn hóa và kiến trúc độc đáo của ngôi đền. Một trong những điểm đặc biệt nữa thu hút sự chú ý là cây cổ thụ quý hiếm trong sân đền, có tuổi đời lên đến khoảng 800 năm. Cây có ba thân lớn quấn quýt vào nhau: cây si, cây sanh và cây đa, tạo nên hình dáng như một kiềng ba chân vững chãi, là hình ảnh biểu tượng cho sự trường tồn và vững mạnh. Cây cổ thụ này không chỉ góp phần tăng thêm vẻ trang nghiêm, cổ kính mà còn là linh hồn của di tích, gắn kết quá khứ và hiện tại, phản chiếu sự giao hòa kì diệu giữa thiên nhiên và tín ngưỡng dân gian.
Ngoài ra, Đền Mẫu còn lưu giữ nhiều cổ vật quý như tượng thờ, kiệu võng, long đình, cùng 15 đạo sắc phong từ triều Lê đến triều Nguyễn, thể hiện sự tôn vinh Thánh Mẫu Dương Thiên Hậu. Đặc biệt, bức châm viết bằng chữ vàng của Tiến sĩ Chu Mạnh Trinh cùng các hoành phi, câu đối ngợi ca đức độ và sự linh thiêng của Mẫu. Những dấu tích đó chứng tỏ đây là một ngôi đền thiêng trong lòng nhân dân. Tương truyền, Đền Mẫu nổi tiếng linh ứng trong việc cầu duyên, cầu tài lộc, cầu bình an nên từ lâu đã thu hút đông đảo du khách hành hương đến khấn lễ, rút thẻ, nhất là vào dịp đầu xuân năm mới. Hơn nữa, đền Mẫu lại gần với đền Trần, một ngôi đền mang nét đặc biệt so với các đền Trần khác ở nhiều nơi. Đó là ngoài việc thờ Đức Thánh Trần – Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn, vị anh hùng dân tộc, danh nhân văn hóa thế giới, đền còn thờ thân phụ, thân mẫu cùng các tướng lĩnh của ngài. Cả hai ngôi đền nổi tiếng này đều hướng ra hồ Bán Nguyệt thơ mộng, được ví như “viên ngọc xanh giữa lòng phố Hiến”, đã thu hút đông đảo du khách xa gần đến tham quan, lễ chùa và thưởng ngoạn vẻ đẹp của cảnh quan nơi đây.
Đền Mẫu ( nguồn ảnh Internet)
Bên Đền Mẫu linh thiêng và độc đáo
Buổi liên hoan chia tay – ấm áp tình đồng nghiệp
Sau những phút giây tĩnh lặng và linh thiêng tại chùa Nôm và đền Mẫu, đoàn chúng tôi di chuyển về khách sạn Phố Hiến, nằm ngay trung tâm thành phố Hưng Yên. Nơi đây không chỉ là một điểm nghỉ ngơi lý tưởng, mà còn là không gian rất thích hợp để tổ chức các sự kiện, gắn kết mọi người trong những phút giây đáng nhớ. Khách sạn Phố Hiến, từ thế kỷ XVI, XVII đã góp phần không nhỏ vào sự phát triển sôi động và sầm uất của thương cảng Hưng Yên, nơi từng chỉ đứng sau Kinh Kỳ, để lại dấu ấn sâu đậm trong lịch sử và văn hóa của mảnh đất này.
Một buổi liên hoan đặc biệt đã diễn ra trong không khí thân tình, ấm áp tình đồng nghiệp. Buổi liên hoan không chỉ đơn thuần là lời phát biểu chia tay, mà là dịp để mọi người cùng nhau ôn lại những kỷ niệm đẹp, những khoảnh khắc không thể nào quên, những ân tình ân nghĩa mà chúng tôi đã gắn bó bên nhau trong suốt chặng đường dài. 35 năm là cả một hành trình bền bỉ, kiên nhẫn của đời người, 35 năm với tất cả nhiệt huyết thanh xuân của tuổi trẻ, cùng bao buồn vui thăng trầm mà nhà giáo Ngô Phương Hà – bộ môn Tiếng Anh đã cống hiến trọn vẹn cho sự nghiệp giáo dục, đầy tâm huyết và trách nhiệm. Một đời người thầy lặng thầm, cần mẫn và chắt chiu để đưa bao chuyến đò sang sông, bao lớp học trò đã trưởng thành, góp sức dựng xây quê hương đất nước. Lại nhớ đến những vần thơ mà một tác giả đã viết:
Tháng năm dãi dầu nắng mưa,
Con đò tri thức thầy đưa bao người,
Qua sông gửi lại nụ cười,
Tình yêu xin tặng người thầy kính thương.
Để nhớ lại những ngày tháng gắn bó bên nhau, mọi người cùng hướng lên màn hình, chăm chú dõi theo từng hình ảnh được lưu lại. Mỗi gương mặt hiện ra là bao cảm xúc ùa về. Có những tiếng cười vui vẻ thoải mái, có những khoảnh khắc đầy tiếc nuối, và có những khoảng lặng xúc động đến nghẹn ngào. Những ánh mắt nụ cười chan chứa yêu thương, những cái nắm tay xiết chặt, những cái ôm thật lâu, những lời chân thành từ trái tim đã đi đến trái tim, những món quà tình nghĩa được trao tặng. Cuộc đời nhà giáo, suy cho cùng, có mấy ai giàu sang phú quý, chỉ thanh đạm giản dị nhưng điều đọng lại là tình cảm mà học trò, đồng nghiệp nhớ đến và dành cho nhau. Còn gì “giàu sang” và quý trọng hơn thế?
Không khí càng thêm phần sôi động khi MC tổ chức một chương trình game show đặc biệt với sự tham gia nhiệt tình của ba tổ. Những giọng hát của các ca sỹ không chuyên cùng màn phụ họa độc đáo ở mỗi đội đã mang đến tiếng cười sảng khoái. Sân khấu trở lên nóng hơn với trò chơi “Đuổi hình bắt chữ”. Sự thông minh, nhanh trí của nhiều người được bộc lộ rất nhanh. Có cô mấy lần lên nhận lì xì, phong bì từ ban tổ chức cuộc chơi. Những tiếng cười vui vẻ cùng tràng pháo tay giòn giã làm cho buổi chia tay thêm đầm ấm, để lại những ấn tượng khó quên.
Ấm áp tình đồng nghiệp
Đền thờ Chử Đồng Tử – Tiên Dung: Huyền thoại một tình yêu bất tử và lòng nhân hậu, hiếu thảo
Chia tay khách sạn Phố Hiến và thành phố Hưng Yên, đoàn tiếp tục đến với điểm tâm linh thứ ba là quần thể di tích Đền Chử Đồng Tử (hay còn gọi là Đa Hòa Chính Từ), thuộc thôn Đa Hòa, xã Bình Minh, huyện Khoái Châu (nay là xã Mễ Sở), tỉnh Hưng Yên. Đền nằm bên bờ sông Hồng nhìn ra bãi Tự Nhiên. Nơi đây theo truyền thuyết xưa kia là địa điểm gặp gỡ giữa Chử Đồng Tử và công chúa Tiên Dung. Như một nhân duyên trời định, hai người kết duyên chồng vợ và cùng nhau dạy dân khai phá đầm lầy, phát triển nghề trồng dâu nuôi tằm, mở mang việc buôn bán thông thương. Sau này, trên đường cứu nhân độ thế, Tiên Dung gặp nàng Tây Sa (Hồng Vân), vốn là công chúa Tây cung giáng trần, bèn kết nghĩa chị em, rồi se duyên cho Chử Đồng Tử với mong muốn cùng nhau giúp ích cho đời. Bởi nàng Tây Sa rất giỏi bùa chú và có tấm lòng nhân hậu. Cả ba đi đến đâu, gặp người nghèo khổ cũng ra tay cứu giúp. Để tưởng nhớ đến công lao đức độ của ba con người có trái tim nhân hậu và những huyền thoại linh thiêng, nhân dân đã xây dựng đền thờ. Đây là nơi tôn vinh Đức Thánh Chử Đồng Tử, một trong bốn vị thánh trong “Tứ bất tử” của tín ngưỡng dân gian người Việt. Ngài được coi là biểu tượng của lòng hiếu thảo, tình yêu đôi lứa, cũng như sự sung túc và thịnh vượng. Cùng với Đức Thánh, đền còn thờ hai vị phu nhân là Tiên Dung công chúa và Tây Sa công chúa.
Theo truyền thuyết và các tư liệu lịch sử, Đền Đa Hòa đã có từ rất sớm. Vào những thời kỳ trước, các thuyền buôn qua lại trên sông Hồng thường ghé qua đây để dâng lễ cầu xin sự bảo hộ của Chử Đồng Tử, cầu mong việc buôn bán thuận lợi và gia đình bình an. Trên nền cổ xưa, vào năm 1894, Tiến sĩ Chu Mạnh Trinh, người làng Phú Thị (Gia Lâm) đã đứng ra tu sửa và xây dựng lại ngôi đền khang trang hơn, để lại nhiều bút tích có giá trị cho hậu thế. Việc tham quan và tìm hiểu về Đền Đa Hòa đã giúp các thành viên trong đoàn hiểu rõ hơn về truyền thuyết Chử Đồng Tử – Tiên Dung, cũng như tín ngưỡng dân gian và đời sống giao thương trên sông Hồng trong suốt chiều dài lịch sử.
Đền Chử Đồng Tử- Tiên Dung ( nguồn ảnh Internet)
Lưu lại những kỷ niệm tại Đền Chử Đồng Tử – một huyền thoại về tình yêu bất tử
Chuyến du xuân đầu năm không chỉ là dịp vãn cảnh, mà còn là cơ hội rất quý để mỗi người mở rộng thêm hiểu biết về lịch sử, văn hóa, tín ngưỡng tâm linh của miền quê xứ nhãn Hưng Yên. Những ngôi chùa, đền thờ linh thiêng đã để lại cảm xúc sâu lắng về quá khứ của ông cha ta. Chuyến đi cũng là dịp để tập thể tổ chức chia tay một nhà giáo về nghỉ hưu sau 35 năm gắn bó với nghề. Đồng thời đây cũng là khoảng thời gian để mọi người gần gũi, gắn bó và hiểu nhau nhiều hơn; qua đó cảm nhận được tài năng và trí thông minh ở các đồng nghiệp, nhất là nhiều giọng hát chẳng khác gì các ca sỹ chuyên nghiệp, cùng những câu trả lời thông minh trí tuệ, cách nói chuyện tự nhiên, hài hước trên xe và trong suốt hành trình. Sự quan tâm, chăm lo chu đáo của công đoàn đến từng thành viên, mang lại cảm giác ấm áp, thân tình như trong một đại gia đình. Có thể nói, chuyến đi thực sự ý nghĩa, để lại nhiều ấn tượng đẹp và những kỷ niệm đáng nhớ trong lòng mọi người.
Hà Nội, ngày 10 tháng 3 năm 2026
Phạm Thị Hường
Bình luận về bài viết này