1) Trump thúc đẩy đàm phán ngừng bắn ở Ukraine

Trong tuần này, chính quyền Tổng thống Donald Trump tăng cường nỗ lực ngoại giao nhằm thúc đẩy lệnh ngừng bắn và khởi động tiến trình hòa bình tại Ukraine. Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff đã gặp Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy cùng lãnh đạo châu Âu tại Berlin để bàn về hòa đàm và kế hoạch 20 điểm nhằm hướng tới chấm dứt chiến tranh. Nga tiếp tục tấn công bằng tên lửa và drone trong khi giữ quan điểm cứng rắn về kiểm soát vùng Donbas.

2) Ukraine sẵn sàng thay đổi mục tiêu chiến lược

Ông Zelenskyy tuyên bố Ukraine có thể từ bỏ nguyện vọng gia nhập NATO để đổi lấy các bảo đảm an ninh pháp lý từ Mỹ, châu Âu, Canada và Nhật Bản, trong bối cảnh tiến trình hòa đàm. Tuy nhiên, Kiev bác bỏ các đề xuất phải nhượng lãnh thổ cho Nga.

3) Diễn biến chiến sự vẫn căng thẳng

Mặc dù đàm phán ngoại giao được thúc đẩy, chiến sự vẫn diễn ra với các đợt tấn công vào cơ sở hạ tầng Ukraine, khiến thiệt hại về năng lượng và sinh hoạt. Nga kiên định đòi Ukraine phải nhượng bộ trước khi chấp nhận bất kỳ ngừng bắn nào.

4) Mỹ–Venezuela: Tăng căng thẳng sau việc bắt giữ tàu dầu

Chính quyền Trump thông báo bắt giữ một siêu tàu dầu chở dầu Venezuela ngoài khơi, được xem là động thái gây áp lực kinh tế lên Caracas. Venezuela cáo buộc Mỹ “cướp biển quốc tế”, Cuba gọi đây là “chủ nghĩa khủng bố hàng hải”, làm leo thang quan hệ giữa Washington và các nước Mỹ Latinh.

5) Chiến lược An ninh Quốc gia mới của Mỹ gây tranh cãi ở châu Âu

Mỹ vừa công bố Chiến lược An ninh Quốc gia 2025, với trọng tâm “Nước Mỹ trước tiên”, tái định hình vai trò toàn cầu, tập trung vào an ninh nội địa, biên giới, và giảm can dự truyền thống ở châu Âu. Chiến lược này dùng ngôn ngữ mạnh mẽ chỉ trích EU là làm yếu “nền văn minh phương Tây”, và thúc đẩy các phong trào dân tộc chủ nghĩa.

6) Phản ứng dữ dội của Liên minh châu Âu (EU)

Chiến lược an ninh mới lập tức bị lãnh đạo châu Âu phản đối. Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa, Thủ tướng Đức Friedrich Merz và các quan chức Pháp gọi chiến lược là sự can thiệp không thể chấp nhận vào nội bộ châu Âu, nhấn mạnh châu Âu phải tự chịu trách nhiệm an ninh và độc lập hơn.

7) Mỹ thúc đẩy vai trò lãnh đạo an ninh của đồng minh

Trong khuôn khổ chiến lược mới và các cuộc họp liên quan, Mỹ yêu cầu châu Âu chịu trách nhiệm lớn hơn cho phòng thủ của khối NATO, đặt mốc gia tăng chi tiêu phòng thủ lên 5% GDP vào năm 2035 – một động thái gây áp lực lớn lên các thành viên NATO.

8) Đề xuất khối C5 (Core 5) bởi chính quyền Trump

Theo Politico, chính quyền Trump đang xem xét ý tưởng thành lập một nhóm đối thoại chiến lược mới gọi là C5, gồm Mỹ, Nga, Trung Quốc, Ấn Độ và Nhật Bản — nhằm tái định hình trật tự an ninh toàn cầu bên cạnh và có thể thay thế vai trò G7 truyền thống.

9) Quan hệ Mỹ–Nga về hòa bình Ukraine và các kế hoạch trước đó

Bối cảnh tiến trình hòa bình trước đây cho thấy Trump từng đàm phán với Putin về kế hoạch hòa bình đòi hỏi Ukraine nhượng lãnh thổ, giới hạn quân đội và từ bỏ NATO – biểu hiệu sự dịch chuyển chính sách Mỹ ở Đông Âu.

10) Các diễn biến xã hội và an ninh khác

EU đồng thuận đóng băng tài sản trị giá hơn 210 tỷ EUR của Nga để hỗ trợ Ukraine, song cũng gây phản ứng gay gắt từ Moskva và có sự bất đồng nội bộ EU về cách xử lý tài sản này.

Tranh cãi lan rộng xung quanh chiến lược an ninh Mỹ, với các nhà phê bình cảnh báo nó có thể làm suy yếu liên minh phương Tây và khuyến khích các đảng dân túy cực hữu ở châu Âu.

Tóm lại:

Tuần qua ghi nhận những diễn biến quan trọng ngoại giao – quân sự – chính trị trên trường quốc tế, đặc biệt xoay quanh việc nỗ lực chấm dứt chiến tranh Ukraine, gia tăng căng thẳng Mỹ–Venezuela, và sự đối đầu về tầm nhìn chiến lược giữa Washington và Brussels/Berlin/Paris liên quan đến bản Chiến lược An ninh Quốc gia mới của Mỹ cũng như các cấu trúc hợp tác quốc tế (như C5). Các sự kiện này đang góp phần định hình lại trật tự an ninh toàn cầu trong giai đoạn cuối năm 2025.