Sáng ngày 9/12/2025, tại trụ sở UBND xã Hiệp Hòa, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Bắc Ninh phối hợp với Hội Nước và Môi trường tỉnh tổ chức Hội thảo “Phát huy vai trò cộng đồng và ứng dụng tiến bộ kỹ thuật trong quản lý nước sạch – xử lý chất thải nông thôn trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh”. 

Đại biểu dự Hội thảo

Các đồng chí: Bùi Thị Minh Nguyệt, Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh; Ngô Quyết- Chủ tịch Hội Nước và Môi trường tỉnh chủ trì. 

Hội thảo thu hút sự tham gia của đại diện các sở, ngành, chuyên gia, các tổ chức chính trị xã hội và một số doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh. Lãnh đạo xã Hiệp Hòa có đồng chí Hoàng Tiến Hùng, Ủy viên BTV Đảng ủy, Phó Chủ tịch UBND xã.

Ông Ngô Quyết phát biểu khai mạc

Phát biểu khai mạc, ông Ngô Quyết nhấn mạnh: Những năm gần đây, quá trình công nghiệp hóa, đô thị hóa tạo ra nhiều cơ hội phát triển nhưng cũng đặt ra thách thức lớn đối với môi trường nông thôn. Một số công trình cấp nước đã xuống cấp; nguồn nước thô chịu áp lực từ sản xuất; rác thải sinh hoạt tăng nhanh; nước thải nhiều nơi chưa được xử lý triệt để; trong khi ý thức bảo vệ môi trường của một bộ phận người dân vẫn còn hạn chế. Do đó, quản lý nước sạch và chất thải nông thôn không chỉ là trách nhiệm của chính quyền mà cần sự chung tay của cộng đồng, gắn với các ứng dụng khoa học, công nghệ và đội ngũ trí thức.

Hội thảo là diễn đàn để các đại biểu trao đổi kinh nghiệm, chia sẻ mô hình hay, thảo luận tháo gỡ khó khăn từ cơ sở và cập nhật những tiến bộ kỹ thuật mới trong lọc nước, xử lý rác thải, nước thải quy mô hộ gia đình – thôn xóm, cũng như các giải pháp giám sát chất lượng nước bằng công nghệ số. Ban Tổ chức gợi mở 4 nhóm nội dung trọng tâm để thảo luận gồm: Huy động cộng đồng tham gia quản lý môi trường; lựa chọn công nghệ phù hợp điều kiện nông thôn; phát huy vai trò hợp tác xã môi trường và đơn vị cấp nước; hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ nhân rộng mô hình hiệu quả.

Ông Đào Duy Hữu, Phó Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh tham luận

Trình bày tham luận, ông Đào Duy Hữu, Phó Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh nhấn mạnh vai trò tuyên truyền, nâng cao nhận thức của hội viên trong bảo vệ môi trường. Những năm qua, Hội Nông dân tỉnh thường xuyên tổ chức tập huấn, sinh hoạt chuyên đề về sử dụng thuốc bảo vệ thực vật an toàn, kỹ thuật canh tác giảm phát thải, phân loại rác thải, bảo vệ nguồn nước, ứng dụng chế phẩm vi sinh trong xử lý chất thải chăn nuôi… với hàng nghìn lượt hội viên tham gia. Hằng năm, Hội tổ chức lễ phát động “Chiến dịch làm cho thế giới sạch hơn”, thu hút gần 200 cán bộ, hội viên hưởng ứng; qua đó duy trì hoạt động trồng cây xanh, vệ sinh môi trường, hỗ trợ thùng rác cho hội viên thực hiện phân loại rác tại hộ gia đình.

Từ thực tiễn triển khai, Hội Nông dân kiến nghị cơ quan chuyên môn của tỉnh tiếp tục đầu tư nâng cấp hệ thống cấp nước sạch; mở rộng hạ tầng thu gom, xử lý rác thải đến tất cả thôn, xóm; khuyến khích xã hội hóa dịch vụ môi trường; tăng cường ứng dụng công nghệ sinh học, nông nghiệp tuần hoàn; xây dựng mô hình cộng đồng tự quản gắn với tiêu chí nông thôn mới nâng cao. Đồng thời phát huy vai trò giám sát, phản biện xã hội của Hội trong vận hành các công trình môi trường.

Ông Hoàng Tiến Hùng, Ủy viên BTV Đảng ủy, Phó Chủ tịch UBND xã Hiệp Hòa phát biểu tham luận tại Hội thảo

Phát biểu tham luận tại Hội thảo, ông Hoàng Tiến Hùng, Phó Chủ tịch UBND xã Hiệp Hòa cho biết: Trong những năm qua, cùng với sự quan tâm của tỉnh và sự hỗ trợ của các Sở, ngành chuyên môn, xã Hiệp Hòa đã nỗ lực triển khai nhiều giải pháp nhằm nâng cao chất lượng nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn, trong đó đã phát huy mạnh mẽ vai trò cộng đồng, coi người dân là trung tâm trong quản lý, vận hành và giám sát các mô hình nước sạch – môi trường. Đến nay toàn xã có 100% hộ gia đình được sử dụng nước hợp vệ sinh, trong đó trên 50% số hộ sử dụng nước sạch từ công trình cấp nước tập trung. Xã duy trì các Tổ thu gom, HTX môi trường với 126 công nhân, người lao động thu gom rác thải hằng ngày, đạt tỷ lệ thu gom trên 98%.

Bên cạnh đó xã duy trì hiệu quả nhiều mô hình tại cộng đồng như: Mô hình Hội Phụ nữ là nòng cốt trong công tác tuyên truyền, vận động gia đình hội viên sử dụng nước sạch tập trung; Mô hình “Ngày Chủ nhật xanh”; Mô hình phân loại rác thải tại nguồn theo Đề án “Tuyên truyền, vận động, hướng dẫn hội viên phụ nữ thực hiện thu gom, phân loại, đổ rác thải sinh hoạt đúng quy định trên địa bàn tỉnh Bắc Giang, giai đoạn 2021-2025” (Đề án 1553); Mô hình giám sát cộng đồng đối với HTX môi trường, Tổ thu gom, xử lý rác thải, xã đã chỉ đạo các cơ quan chuyên môn xây dựng Quy chế giám sát dịch vụ môi trường, trong đó cộng đồng, tiếp nhận xử lý phản ánh của người dân qua nhóm Zalo được giải quyết ngay trong ngày…

Bên cạnh những kết quả đạt được, vẫn còn những tồn tại hạn chế, đề xuất kiến nghị UBND tỉnh và các Sở ngành tiếp tục quan tâm sớm hỗ trợ kinh phí cho địa phương trong việc xử lý rác thải tồn lưu, rác thải sinh hoạt phát sinh hằng ngày. Các đơn vị cung cấp nước sạch trên địa bàn xã quan tâm đầu tư cơ sở vật chất, hạ tầng, nâng cấp các tuyến ống cấp nước cũ, triển khai lắp đặt, cung cấp nước cấp nước sạch ở những nơi khó khăn, dân cư sống không tập trung có nhu cầu về nước sạch, có chính sách hỗ trợ, giảm chi phí lắp đặt để khuyến khích người dân sử dụng nước sạch. Liên hiệp hội và Hội Nước – Môi trường tăng cường kết nối chuyên gia hỗ trợ xã trong lựa chọn công nghệ và giải pháp môi trường; tiếp tục nhân rộng mô hình “tổ tự quản nước sạch”, “tổ phụ nữ thu gom rác tái chế” trên toàn xã…

Đại diện Liên minh HTX và trung tâm nước sạch VSMT nông thôn phát biểu tham luận

Đại diện Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh cho rằng giai đoạn 2025 – 2030, Bắc Ninh cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp như: Hoàn thiện cơ chế để người dân tham gia từ đầu vào quy hoạch, xây dựng và giám sát mô hình nước sạch; xây dựng mạng lưới chuyên gia tư vấn – “ngân hàng tri thức” của tỉnh; lựa chọn công nghệ phù hợp địa hình, khả năng tài chính địa phương; hỗ trợ hợp tác xã môi trường và đơn vị cung cấp dịch vụ; đổi mới truyền thông gắn với phong trào của Hội Nông dân, Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên; nâng cao năng lực cho cán bộ cơ sở. 

Ông Thân Đức Thành Phó chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần cấp nước Hiệp Hoà phát biểu

Đại diện các công ty doanh nghiệp thảo luận

Công ty Trách nhiêm hữu hạn UHM giới thiệu về ống nước theo quy chuẩn và các thiết kế phụ kiện ren đồng

Ngoài ra tại hội thảo, các đại biểu còn thảo luận các chuyên đề: Ứng dụng khoa học công nghệ trong quản lý nước sạch, xử lý chất thải nông thôn; mô hình hiệu quả và định hướng hỗ trợ giai đoạn 2025 – 2030; vai trò hợp tác xã trong cung cấp dịch vụ môi trường và nước sạch; kinh nghiệm giám sát, vận hành công trình cấp nước nông thôn bằng công nghệ mới…

Để phát huy hơn nữa vai trò cộng đồng và ứng dụng kỹ thuật trong quản lý nước sạch, xử lý chất thải nông thôn, các đại biểu kiến nghị tỉnh cần có thêm cơ chế để cộng đồng tham gia quản lý và giám sát; hỗ trợ hợp tác xã môi trường nâng cao năng lực, trang thiết bị, tổ chức dịch vụ bền vững. Nghiên cứu lựa chọn công nghệ xử lý nước, rác thải phù hợp với điều kiện từng địa phương. Đẩy mạnh tuyên truyền, đào tạo, nâng cao nhận thức về sử dụng nước sạch và phân loại rác. Tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách của tỉnh để nhân rộng các mô hình cộng đồng.

Bà Bùi Thị Minh Nguyệt, Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh phát biểu

Phát biểu kết luận Hội thảo, bà Bùi Thị Minh Nguyệt, Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh đánh giá cao các ý kiến tham luận của các đại biểu, khẳng định Hội thảo đã làm rõ thực trạng công tác quản lý nước sạch, xử lý chất thải nông thôn trên địa bàn tỉnh; chỉ ra những hạn chế như công trình cấp nước xuống cấp, rác thải phát sinh lớn, nước thải chưa được xử lý triệt để, ý thức của một bộ phận người dân còn hạn chế.

Bà Bùi Thị Minh Nguyệt nhấn mạnh, các tham luận thống nhất vai trò then chốt của cộng đồng dân cư trong bảo vệ môi trường thông qua nhiều mô hình hiệu quả như tổ tự quản nước sạch, phân loại rác tại nguồn, tổ giám sát cộng đồng… Đồng thời, khoa học, công nghệ tiếp tục được khẳng định là yếu tố quan trọng với các đề xuất ứng dụng công nghệ lọc – xử lý nước phù hợp, công nghệ sinh học xử lý rác hữu cơ, số hóa và IoT trong giám sát môi trường. Từ kết quả thảo luận, Hội thảo đề xuất một số nhóm giải pháp trọng tâm.

Bà Bùi Thị Minh Nguyệt khẳng định, chỉ khi có sự phối hợp đồng bộ giữa Nhà nước – nhà khoa học – doanh nghiệp – cộng đồng dân cư thì công tác nước sạch và xử lý chất thải nông thôn mới đạt hiệu quả bền vững. Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật sẽ tiếp tục tổng hợp các kiến nghị từ Hội thảo để tham mưu tỉnh triển khai giải pháp phù hợp trong thời gian tới.

Mời xem trích đoạn Clip của Hội thảo:–>

Hương Giang-Vân Anh