- Vấn đề thương mại Mỹ – Trung
Scott Bessent cho biết Mỹ và Trung Quốc đã đạt được một “khung thỏa thuận” nhằm hoãn các biện pháp thuế 100% từ phía Mỹ và trì hoãn việc Trung Quốc áp dụng kiểm soát xuất khẩu khoáng sản đất hiếm. Thỏa thuận bao gồm cả cam kết Trung Quốc mua nhiều đậu tương Mỹ và tìm cách hợp tác về khủng hoảng fentanyl. Cuộc gặp sắp tới giữa Donald Trump và Tập Cận Bình được xem là chốt hoàn thiện chi tiết. Đây là một dấu hiệu hạ nhiệt căng thẳng thương mại và chiến lược giữa hai cường quốc.
Tác động rộng: ngành công nghiệp đất hiếm, chuỗi cung ứng công nghệ và địa-kinh tế toàn cầu. - Thắng lớn của chính phủ Argentina
Javier Milei và đảng libertarian của ông giành thắng lợi vang dội trong cuộc bầu cử giữa kỳ tại Argentina, củng cố quyền lực để tiếp tục chính sách cải cách kinh tế mạnh. Kết quả cho phép chính phủ đẩy mạnh cắt giảm chi tiêu, kiểm soát lạm phát và tự do hóa thị trường. Chiến thắng này được xem là tín hiệu quan trọng với các nhà đầu tư quốc tế.
Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức phía trước như chênh lệch xã hội và phản ứng từ lực lượng đối lập. Việc Mỹ có hỗ trợ tài chính lớn cho Argentina được đặt điều kiện trước kết quả bầu cử. - Kế hoạch kinh tế – xã hội 5 năm mới của Trung Quốc
Trung Quốc chính thức công bố kế hoạch 5 năm mới, nhấn mạnh ưu tiên vào công nghệ cao, xuất khẩu và hỗ trợ ngành xuất khẩu trong bối cảnh bất ổn bất động sản và nợ địa phương. Đây là bước đi nhằm củng cố chỗ đứng kinh tế-quân sự của Trung Quốc trong thập niên tới. Ngành công nghệ, sản xuất xuất khẩu và định hướng chiến lược được đặt ở vị trí trung tâm. Hệ quả với các nền kinh tế khác: cạnh tranh công nghệ, chuỗi cung ứng và chuyển dịch đầu tư quốc tế. Nhấn mạnh sự chuyển hướng từ “tăng trưởng nhanh” sang “tăng trưởng bền vững” và “chất lượng”. - Áp lực lớn hơn lên Nga từ các đồng minh phương Tây về Ukraine
Tại London, Keir Starmer và lãnh đạo khác khẳng định: “Tương lai của Ukraine là tương lai của chúng ta”, cam kết sẽ loại dầu và khí đốt Nga khỏi thị trường để siết nguồn tài chính của Vladimir Putin. Tổng thống Emmanuel Macron gọi đây là “bước ngoặt” trong chính sách phương Tây đối với Nga. Điều này cho thấy phương Tây sẵn sàng mở rộng biện pháp kinh tế và quân sự dù chiến tranh kéo dài. Nga đứng trước sức ép lớn hơn trong khi dòng hỗ trợ từ phương Tây tiếp tục chảy vào Ukraine. Tác động: khối NATO-EU sẽ phối hợp chặt hơn, khả năng mở rộng viện trợ và trừng phạt cao hơn. - Hải quân Mỹ triển khai tàu sân bay tới vùng biển Nam Mỹ
U.S. Navy triển khai một tàu sân bay lớn tới vùng nước ngoài khơi Nam Mỹ, trong bối cảnh căng thẳng đang tăng ở khu vực và sự hiện diện quân sự Mỹ được mở rộng. Việc này được nhìn nhận là bước leo thang quân sự rõ ràng của Mỹ ở vùng biển vốn ít được nhắc đến. Mục tiêu: tăng khả năng phản ứng nhanh, giám sát khu vực và gửi thông điệp đến các đối thủ. Vùng Nam Mỹ có thể trở thành “điểm nóng” mới trong chiến lược Mỹ-Đông Dương. Kết hợp với các hoạt động tình báo và an ninh khu vực, điều này làm tăng nhạy cảm ở các quốc gia láng giềng. - Mỹ điều tra việc tuân thủ thỏa thuận thương mại với Trung Quốc
Office of the U.S. Trade Representative (USTR) mở cuộc điều tra mới đối với Trung Quốc về việc không thực hiện các cam kết trong “Thỏa thuận Giai đoạn 1” ký năm 2020.
Đây là công cụ bổ sung nhằm tăng sức ép kinh tế lên Trung Quốc ngoài các biện pháp thuế và xuất khẩu khoáng sản hiếm. Động thái này cho thấy Mỹ vẫn duy trì chiến lược “đối đầu nhưng đối thoại” với Trung Quốc. Tác động tới chuỗi cung ứng và các ngành công nghiệp sử dụng lao động thấp ở Mỹ. Trung Quốc phản ứng bằng cách cáo buộc Washington “áp lực kinh tế cán cân” và leo thang tranh chấp. - Điểm chuẩn chuyển dịch quân sự và kinh tế toàn cầu
Một phân tích của Atlantic Council chỉ ra rằng Nga đang hình thành một “khối mới” với Trung Quốc, Iran và Bắc Hàn — nhằm đối kháng với trật tự do Mỹ dẫn dắt. Mục tiêu: tạo ra một thế giới đa cực, thay vì một siêu cường thống trị. Mối quan hệ giữa các nước này khá lỏng lẻo nhưng đang từng bước được mở rộng về thương mại, quân sự và công nghệ. Báo hiệu một kỷ nguyên mới, trong đó các cường quốc đang tái định vị chiến lược lâu dài. Hệ quả với các nước nhỏ và các khu vực: phải lựa chọn liên minh hoặc duy trì trung lập khó khăn hơn. - Cuộc chiến Ukraine vẫn là trọng tâm toàn cầu
Nga tiếp tục bị phương Tây gia tăng áp lực trong khi chiến tranh tại Ukraine vẫn diễn tiến căng thẳng. Việc các đồng minh châu Âu cam kết tăng viện trợ và trừng phạt cho thấy cuộc chiến này không chỉ là khu vực mà là trụ cột của an ninh châu Âu-Đông.
Ukraine đang tìm cách đẩy mạnh hỗ trợ quốc tế để duy trì khả năng phòng thủ và tái thiết. Nga đứng trước khó khăn về tài chính và cán cân chiến trường, nhưng vẫn có khả năng chống đỡ lâu dài. Tác động: định hình lại quan hệ Đông Tây, chi phí quân sự và tái thiết sẽ rất lớn. - Tăng cường hợp tác khoáng sản hiếm giữa Mỹ và Úc
Mỹ và Australia ký một thỏa thuận trị giá khoảng 8,5 tỷ USD để phát triển nguồn cung đất hiếm thay thế Trung Quốc, bao gồm cả dự án công-tư và đầu tư giữa hai nước. Đây là bước chiến lược để giảm phụ thuộc của Mỹ vào Trung Quốc trong chuỗi cung ứng công nghệ và quốc phòng. Cùng với đó là thỏa thuận hải quân – ngầm (submarine) giữa hai nước, nhấn mạnh chiều quân sự trong hợp tác kinh tế. Sự hợp tác này không chỉ mang ý nghĩa kinh tế mà còn mang đậm chất an ninh – chiến lược. Kết quả: các công ty khai khoáng và chế tạo từ Úc sẽ hưởng lợi lớn; đồng thời tạo thêm áp lực lên Trung Quốc. - Tình hình Venezuela và mối quan hệ với Mỹ
Venezuela cáo buộc một “khiêu khích quân sự” từ phía CIA và Trinidad & Tobago, trong khi Mỹ gần như mở rộng hoạt động quân sự và tình báo tại quốc gia này. Sự hiện diện ngày càng rõ của Mỹ ở Venezuela được nhìn nhận như một phần trong chiến lược lớn hơn tại Mỹ Latin. Khó khăn kinh tế và chính trị tại Venezuela vẫn tiếp diễn, tạo môi trường dễ bị ảnh hưởng bên ngoài. Tâm điểm là kiểm soát ma túy, xuất khẩu dầu và ảnh hưởng Cuba/Nikaragua trong khu vực. Nếu căng thẳng leo thang, sẽ có tác động an ninh – khu vực rất đáng lưu ý cho Mỹ và các cường quốc khác.
Bình luận về bài viết này