Càng về những ngày giáp Tết, các cơ sở gói bánh của làng Chằm luôn phải đỏ lửa đêm ngày để đủ phục vụ khách hàng khắp nơi.Hình ảnh sống động của các bếp lửa luộc bánh vào dịp này mang đậm bản sắc và truyền thống của làng Chằm, xã Đông Lỗ, huyện Hiệp Hòa, tỉnh Bắc Giang trong những ngày cuối năm, khi không khí Tết ngập tràn khắp mọi ngóc ngách của làng. Đây là thời điểm mà làng bánh Chằm trở nên đặc biệt hơn bao giờ hết, khi ngọn lửa đỏ từ những bếp củi hay bếp than hồng bùng lên rực rỡ, khói lửa cuồn cuộn trong không khí cho thấy sự nhộn nhịp của công việc gói bánh Tết. Đặc biệt nữa khi món bánh gai dẻo thơm của làng mới được công nhận là sản phẩm OCOP 3 sao năm 2024 của địa phương.

Làng Chằm – nơi thổi bùng ngọn lửa đón Tết

Làng Chằm quả thật có một không khí Tết rất đặc biệt. Vào những ngày giáp Tết, làng Chằm không chỉ nổi bật với các loại bánh như: bánh tẻ, bánh gio, bánh rợm, bánh chưng truyền thống, mà còn với đặc sản bánh gai nức tiếng, được sản xuất từ những nguyên liệu tươi ngon như lá gai, gạo nếp, đậu xanh, mật mía, và một số gia vị đặc trưng khác. Cứ đến những ngày cuối năm, không khí làng trở nên sôi động, khi các loại chiếc bánh được gói rất cẩn thận để kịp phục vụ các gia đình và khách hầng trong những ngày Tết. Những dấu ấn khó quên nhất trong lòng khách khắp nơi nhờ vào hương vị đặc trưng của bánh chưng và bánh gai được làm từ nếp cái hoa vàng được khách hàng ưa chuộng nhiều nhất, bởi hai loại bahs này luôn là những món ăn không thể thiếu được trong ngày Tết, đặc biệt là bánh chưng – biểu tượng của đất trời, của truyền thống dân tộc Việt Nam từ bao đời nay.

Các cơ sở gói bánh làng Chằm luôn cháy rực lửa trong những ngày giáp Tết

Các cơ sở gói bánh nổi tiếng của bà Lan Đông, bà Hiền Hiền, bà Thanh Hưng, bà Lai Sửu, ông Hồng Hiên và một số cơ sở khác luôn thu hút khách hàng bởi tay nghề khéo léo và chất lượng bánh vượt trội. Mỗi cơ sở đều giữ gìn truyền thống gói bánh chưng, bánh gai với nguyên liệu tươi ngon, từ nếp cái hoa vàng đến lá gai, đậu xanh, mật mía. Bánh được gói cẩn thận, đẹp mắt, mang đậm hương vị đặc trưng của vùng quê làng Chằm từ xa xưa. Các cơ sở này không chỉ phục vụ cho gia đình, làng xóm mà còn phục vụ khách hàng khắp nơi trong những ngày Tết. Nhờ vậy, làng Chằm trở thành điểm đến quen thuộc cho những ai yêu thích bánh Tết truyền thống.

Loại bánh chưng tròn buộc bằng lạt giang tại cơ sở của gia đình bà Trần Thị Hiền được nhiều khách hàng yêu thích vì hương vị thơm ngon, lá bánh xanh mướt, và cách gói bánh tỉ mỉ, truyền thống 

Những chiếc bánh chưng được gói xong, không chỉ là hương vị, mà là cả tâm hồn, tình yêu của người dân làng Chằm gửi gắm vào dịp Tết.

Vào dịp giáp Tết này, ngọn lửa tại các cơ sở gói bánh ngày tại làng Chằm cử cháy suốt đêm ngày không chỉ đơn thuần là rực sáng từ những ngọn lửa bếp, mà còn là biểu tượng của sự chăm chỉ, hăng say lao động, sự ấm áp của tình người của làng trong những ngày Tết và được truyền đi muôn nơi. Các cơ sở cũng như người dân trong làng cùng nhau gói bánh và được luộc trên bếp củi lớn. Ngọn lửa cháy hừng hực, ánh lên sắc đỏ rực rỡ, tạo nên không gian ấm cúng, đầy sự đoàn viên và tình yêu thương, đoàn kết, thân ái trong mỗi gia đình, làng xóm…

Cơ sở gia đình bà Lan đang chuẩn bị xuất 300 chiếc bánh chưng vuông về thành phố Nam Định

Bánh gai – niềm tự hào của làng Chằm

Bánh gai là sản phẩm đặc trưng của làng Chằm từ bao đời nay và đã trở thành biểu tượng cho nghề làm bánh truyền thống tại đây. Những chiếc bánh gai thơm ngon, dẻo mềm, với lớp vỏ bánh xanh đen đặc trưng, là món quà quê ý nghĩa được nhiều người ưa chuộng trong dịp Tết. Bánh gai ở làng Chằm, xã Đông Lỗ  không chỉ nổi bật với hương vị độc đáo mà còn bởi cách làm tinh tế, cầu kỳ. Lá gai tươi được thu hái, rửa sạch, sau đó đem xay nhuyễn với bột nếp, tạo nên lớp vỏ bánh mềm mại, dẻo ngon. Phần nhân bánh là sự kết hợp của đậu xanh, dừa, mật mía, tạo nên sự ngọt ngào, hấp dẫn khó cưỡng.

Xử lý lá gai là việc làm rất cầu kỳ, tỉ mỉ trong công đoạn gói bánh gai của làng Chằm

Việc gói bánh gai không đơn giản chỉ là một công việc, mà còn là một nghệ thuật đòi hỏi sự tinh tế và lòng kiên nhẫn của người dân làng Chằm

Với việc sản phẩm bánh gai của làng Chằm, xã Đông Lỗ, huyện Hiệp Hòa, tỉnh Bắc Giang được công nhận là sản phẩm OCOP 3 sao vào năm 2024, làng Chằm không chỉ giữ gìn được nghề truyền thống mà còn phát triển mạnh mẽ, đưa đặc sản của mình vươn xa ra thị trường, trở thành niềm tự hào của người dân trong vùng. Vì thế, dịp Tết Ất Tỵ 2025 này, hàng ngàn chiếc bánh gai dẻo thơm mang đậm tình quê hương làng Chằm đã được đưa về khắp các nẻo vùng quê trên cả nước để phục vụ các gia đình ăn Tết.

Bánh gai đã luộc chín mang hương vị đặc biệt, kết hợp giữa vị ngọt bùi của nhân đậu xanh, dừa, và hương thơm nhẹ nhàng từ lá gai, tạo nên một sự hòa quyện độc đáo bánh làng Chằm và đã được công nhận là sản phẩm OCOP 3 sao vào năm 2024

Một mùa Tết đậm đà tình quê

Khi bánh gai, bánh chưng, bánh gio, bánh rợm,.. đã được gói ghém cẩn thận và chuẩn bị hoàn chỉnh, làng Chằm trở nên ngập tràn hương vị Tết. Những nồi bánh tại các cơ sở, trong mỗi gia đình đã và đang được luộc trên những bếp củi rực lửa, hương thơm của gạo nếp, lá dong, lá chuối, lá gai và các hương vị của đỗ xanh, mật mía,.. hòa quyện vào không gian, tạo nên một bức tranh sống động về một làng quê yên bình nhưng cũng đầy sức sống. Dân làng cùng nhau đón Tết, chia sẻ niềm vui, gói những chiếc bánh truyền thống với niềm tin vào một năm mới sung túc và an lành.

Đỏ lửa làng bánh Ngày giáp Tết không chỉ là hình ảnh về những ngọn lửa bếp mà còn là hình ảnh về sự đoàn kết, thân ái, tinh thần cần cù, chăm chỉ lao động của người dân làng Chằm, xã Đông Lỗ, huyện Hiệp Hòa, tỉnh Bắc Giang. Nơi đây, với sản phẩm bánh gai mới được công nhận là sản phẩm OCOP 3 sao, không chỉ duy trì và phát huy nghề truyền thống mà còn mở ra một hướng đi mới cho sự phát triển kinh tế và văn hóa của xã Đông Lỗ nói riêng và tỉnh Bắc Giang nói chung. Những chiếc bánh từ các cơ sở gỏi bánh nổi tiếng của làng Chằm giờ đây không chỉ là món ăn mà còn là phần kết nối, là tình cảm, là niềm tự hào của mỗi người dân trong làng.

Trần Tuấn Lê