Năm 1468, vào dịp mùa xuân, năm Quang Thuận thứ 9, đời vua Lê Thánh Tông, cháu nội của Lê Lợi, đưa quân đi tuần ở vùng biển Đông Bắc, có dừng thuyền ở chân núi Truyền Đăng, phía giáp với Vịnh Hạ Long (Quảng Ninh) để uống rượu ngâm thơ. Xúc động trước cảnh đẹp sơn thủy hữu tình của thiên nhiên, nhà thơ – nhà vua Lê Thánh Tông đã cho khắc một bài thơ lên vách đá, tạm dịch như sau:

Nước lớn mênh mông, trăm sông chầu vào
Núi non la liệt rải rác như quân cờ, vách đá liền trời
Có tráng trí, nhưng lúc mới dựng nghiệp vẫn theo người,
như quẻ
Hàm hào cửu tam (đã định)
Nay một tay mặc sức tung hoành, quyền uy như thần gió
Phía bắc, bọn giặc giã như hùm beo đã dẹp yên
Vùng biển phía đông, khói chiến tranh đã tắt
Muôn thuở trời Nam, non sông bền vững
Bây giờ chính là lúc giảm việc võ, tu sửa việc văn.

Từ đấy núi Truyền Đăng được gọi là núi Bài Thơ. Nơi vách núi khắc bài thơ của vua Lê đã được Nhà nước cấp bằng xếp hạng di tích quốc gia. Xuất phát từ ý nghĩa lịch sử này, theo đề nghị của Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Quảng Ninh  năm 1988, UBND tỉnh Quảng Ninh quyết định lấy ngày 26-3 dương lịch (ngày vua Lê Thánh Tông khắc thơ trên núi) làm ngày “Thơ Quảng Ninh”.

Ngày Thơ Việt Nam là ngày hội tôn vinh thành tựu thơ ca Việt Nam, được tổ chức vào ngày rằm tháng giêng âm lịch hàng năm theo quyết định của Hội nhà văn Việt Nam, dưới sự đồng ý và chỉ đạo của Ban tư tưởng-Văn hóa Trung ương và Bộ Văn hóa-Thông tin Việt Nam.

Ngày thơ lần thứ nhất Vào rằm tháng 1 năm 2003 tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám, Hà Nội, Ngày Thơ Việt Nam lần thứ nhất được tổ chức long trọng. Mở đầu bằng lễ kéo Lá cờ Thơ, rồi ngâm đọc bài thơ Tết Nguyên Tiêu  của Hồ Chí Minh. Sau đó là các chương trình giao lưu thơ với công chúng, đọc những bài thơ hay nhất của đất nước, ngâm thơ, bình thơ v.v.

Ngày thơ thứ hai Vào rằm tháng giêng năm 20024 cử 50 cô gái đất Tràng An buộc thơ dưới bóng bay rồi thả và lễ kéo lá cơ thơ không thực hiện được. Tập trung vào chủ đề Thơ VN – Truyền thống và Đổi mới. Tham luận Thơ VN – cận kề cuộc cách mạng mới của nhà thơ Nguyễn Hoàng Sơn

Ngày thơ lần thứ ba được tổ chức bắt đầu vào 8 giờ 30 phút sáng ngày 24/01 năm 2005 (cũng tại Văn Miếu) với bài mở đầu Nam Quốc sơn hà  của tác giả  Nguyễn Tiêu của tác giả Hồ Chí Minh.

Ngày thơ lần thứ ba có nhiều người tham gia hơn lần thứ hai nhưng phần đông là sinh viên các trường đại học.

Ông Nguyễn Văn Thành (Phó Viện trưởng Viện điện ảnh Việt Nam nhận xét: “Tôi thấy mừng vì ngày thơ đã được tổ chức đến lần thứ 3, song điều đáng phải bàn ở đây là hình thức tổ chức chưa hoàn thiện. Ngày thơ năm nay thiếu chiều sâu, nghiêng nhiều về hội hè nhưng thơ hay thực sự lại thưa thớt”. và đến náy là năm thứ 19 ngày thơ Việt Nam được giới thơ ca tổ chức.

Chí Tuệ