Nằm ven sông Cầu, xã Đông Lỗ được biết đến là vùng đất cổ bởi nơi đây có ngôi đình cổ Lỗ Hạnh, với bức chạm “cô gái gảy đàn đáy” đã minh chứng cho sự ra đời và phát triển của nghệ thuật ca trù ở vùng quê này. Trải qua thăng trầm của lịch sử, người dân ở vùng đất này vẫn hàng ngày bảo tồn, gìn giữ vốn văn hóa truyền thống của cha ông.

Cách đây 10 năm, ca trù được Tổ chức UNESCO tôn vinh là di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp, đã thổi luồng sinh khí mới để ca trù hồi sinh. Bằng tình yêu, nhiều năm nay bà Nguyễn Thị Công vẫn say sưa với cung đàn, nhịp phách của loại hình âm nhạc cổ có một không hai này. Quanh năm chân lấm tay bùn nhưng bà Công luôn dành thời gian cho CLB ca trù thôn Chằm để truyền cho thế hệ trẻ cái hay, cái đẹp của ca trù và niềm đam mê trong từng lời ca, giai điệu nhịp phách. Bà Nguyễn Thị Công, Chủ nhiệm CLB ca trù thôn Chằm, xã Đông Lỗ chia sẻ: Thấy các cháu nhỏ rất ham thích hát ca trù nên các thành viên trong CLB đã dành thời gian để dạy hát, dạy đàn. Hy vọng thế hệ trẻ sẽ tiếp tục kế thừa truyền thống để ca trù xứng đáng là di sản văn hóa phi vật thể.

Anh Trần Văn Sơn, một kép đàn, thành viên CLB ca trù thôn Chằm luôn tự cho mình là người may mắn so với các thành viên khác trong CLB. Thừa hưởng niềm đam mê nghệ thuật ca trù từ bố- một trong những người chơi đàn giỏi có tiếng, chẳng biết từ bao giờ tiếng đàn đáy, nhịp phách, giai điệu của ca trù đã ngấm vào máu và trở thành niềm đam mê không thể bỏ của anh Sơn. Giờ đây, niềm đam mê ấy tiếp tục được anh truyền cảm hứng cho cô con gái nhỏ của mình. Được tham gia luyện hát cùng các bà, các mẹ, các cô chú trong CLB, các em nhỏ mới lên 7, lên 10 dù chưa hẳn đã hiểu hết ý nghĩa của những lời ca nhưng chính những giai điệu, những nhịp phách đã tạo ra sự lôi cuốn kỳ lạ và ca trù trở thành niềm tự hào, niềm vui cho các em nhỏ.

Để khôi phục, bảo tồn di sản ca trù trên địa bàn, trong những năm qua, cùng với việc Nhà nước tiến hành tu bổ, tôn tạo đình Lỗ Hạnh, huyện Hiệp Hoà đã có nhiều biện pháp nhằm bảo tồn và phát huy giá trị của di sản đáng quý này. Hiện xã Đông Lỗ có 4 CLB ca trù với gần 50 học viên. Ngoài ra, nhiều người dân trong xã đã biết đàn, biết hát thành thạo các làn điệu ca trù.
Mùa xuân thường gieo vào lòng người niềm hy vọng về những đổi thay tốt đẹp. Với ca trù Đông Lỗ cũng vậy, hình ảnh người dân đến sân đình Lỗ Hạnh xem các ca nương, kép đàn trong các CLB biểu diễn cho chúng ta hy vọng và tin vào sức sống mãnh liệt của ca trù. Nhân dân đã sản sinh ra loại hình nghệ thuật đặc sắc này thì chính nhân dân sẽ lại nuôi dưỡng, bảo tồn nó cho thế hệ mai sau.

Phương Nhung- Nguyễn Trung ( Hiephoa.bacgiang.gov)