Hiệp Hòa là vùng đất cổ, nơi có người Việt đến định cư lâu đời tạo thành những làng cổ trù phú. Người Hiệp Hòa có truyền thống chống giặc ngoại xâm giữ nước, giữ làng; truyền thống hiếu học. Là huyện có số di tích lớn nhất trong tỉnh với 687 di tích các loại. Trong đó có 18 di tích được xếp hạng cấp quốc gia, hơn 107 di tích được xếp hạng cấp tỉnh và nhiều lễ hội truyền thống được bảo tồn và phát huy giá trị cho tới ngày nay. Cùng với truyền thống lịch sử, văn hóa, Hiệp Hòa còn là vùng đất giàu truyền thống cách mạng. Trong quá trình đấu tranh dựng nước và giữ nước, nhân dân Hiệp Hòa đã hun đúc lên truyền thống yêu nước, ý chí kiên cường, tinh thần đoàn kết chống thiên tai, địch họa, chống áp bức bóc lột để bảo tồn và phát triển. Khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời, nhân dân Hiệp Hòa đã gắn mình với Đảng, nhập thân với phong trào cách mạng của cả nước, một lòng đi theo Đảng làm cách mạng, góp phần cùng cả nước giành nhiều thắng lợi vẻ vang. Chính vì vậy, trong những năm trước cách mạng tháng Tám năm 1945 Trung ương Đảng đã chọn Hiệp Hoà làm An toàn khu II, nơi huấn luyện quân sự cho cán bộ các tỉnh Bắc Kỳ, nơi tổ chức Hội Nghị quân sự cách mạng Bắc Kỳ lần thứ nhất và cũng là nơi khởi nghĩa giành chính quyền đầu tiên trong cả nước.

Để tưởng nhớ đến công lao các đồng chí lãnh đạo của Trung ương, các lão thành cách mạng và những người con của quê hương Hiệp Hòa đã một thời chiến đấu anh dũng làm lên lịch sử cách mạng tháng Tám. Năm 1985 trên địa bàn của tổng Hoàng Vân năm xưa đã xây dựng nhà trưng bày truyền thống cách mạng ATKII Hiệp Hòa. Nơi đây trưng bày gần 200 tài liệu hiện vật, hình ảnh về lich sử ATKII Hiệp Hòa.

Qua gần 30 năm sử dụng nhà Trưng bày đã xuống cấp. Năm 2012 được sự quan tâm của Đảng và Nhà nước. Nhà trưng bày truyền thống được xây dựng mới với tổng diện tích trên 500m2 và được đưa vào sử dụng đúng dịp huyện Hiệp Hòa đón nhận 16 xã là An toàn khu 2 của Trung ương Đảng thời kỳ trước cách mạng tháng Tám và trưng bày gần 300 tài liệu, hiện vật, hình ảnh về lịch sử phát triển của huyện. Đến nay nhà truyền thống ATKII Hiệp Hòa có nhiều khởi sắc về hình thức, hoạt động chuyên môn và chất lượng trưng bày, đã thu hút khách đến với Nhà truyền thống ATKII ngày càng đông hơn về số lượng.

Năm 2013, Phòng Văn hóa và Thông tin đã tham mưu UBND huyện kế hoạch sưu tầm hiện vật bổ sung trưng bày nhà truyền thống ATKII. Công tác sưu tầm này mang tính chất lâu dài và là đợt sưu tầm có quy mô lớn nhất từ khi nhà truyền thống ATKII được thành lập. Nội dung sưu tầm là toàn bộ các tài liệu hiện vật liên quan đến lịch sử văn hoá của huyện Hiệp Hoà từ thời kỳ tiền sử cho đến nay. Qua đợt phát động đã sưu tầm được gần 100 tài liệu, hình ảnh, hiện vật trong và ngoài huyện, ngoài tỉnh.

Sau khi có quyết định của Thủ tướng Chính phủ công nhận 16 xã của huyện Hiệp Hòa là ATK II của Trung ương Đảng thời kỳ trước cách mạng tháng Tám năm 1945, nhà trưng bày truyền thống ATKII Hiệp Hòa đón nhiều đoàn khách về thăm quan tìm hiểu đặc biệt vào các ngày lễ, ngày kỷ niệm lớn của dân tộc càng thường xuyên hơn, đối tượng khách cũng đa dạng hơn, nếu trước đây khách tham quan chủ yếu nhằm mục đích nghiên cứu thì đến nay lại hướng đến công tác giáo dục truyền thống lịch sử cách mạng. Để đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục cho cán bộ, đảng viên, đoàn viên, hội viên, học sinh, sinh viên và các tầng lớp nhân dân hiểu rõ hơn về truyền thống lịch sử quý báu của quê hương Hiệp Hoà anh hùng, công tác giáo dục truyền thống tại nhà trưng bày ATKII được quan tâm thực hiện thường xuyên. Nhiều trường học trên địa bàn huyện thường xuyên tổ chức cho giáo viên và học sinh đến tham quan, tổ chức kết nạp đoàn, kết nạp đội tại Nhà truyền thống. Ngoài ra còn có các đoàn là cán bộ của các huyện bạn, tỉnh, Trung ương. Trung tâm VH-TT phối hợp với ngành Giáo dục và Đào tạo huyện tổ chức cho các em học sinh chăm sóc, bảo vệ, dọn vệ sinh tại các di tích lịch sử văn hóa ATKII, thăm quan thực tế học tập lịch sử địa phương tại nhà trưng bày, gặp gỡ, nói chuyện với các bậc lão thành cách mạng, các nhân chứng lịch sử, viết cảm nhận và trả lời các câu hỏi trắc nghiệm sau khi đi tham quan nhà trưng bày để từng bước đưa nhà truyền thống trở thành một thiết chế giáo dục ngoài nhà trường, giáo dục truyền thống cho học sinh hiểu về truyền thống Cách mạng  của địa phương. Đây thực sự là hoạt động mang ý nghĩa giáo dục to lớn, giúp học sinh có cái nhìn trực quan, chân thực, sống động và sâu sắc về các giá trị lịch sử – văn hóa của địa phương.

Công tác giáo dục truyền thống tại nhà trưng bày truyền thống ATKII Hiệp Hòa đã và đang góp phần giáo dục lịch sử truyền thống quê hương, xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, thân thiện, phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương.

Nguyễn Thị Hương- Trung tâm VH-TT huyện ( Nguồn : hiephoa.bacgiang.gov.vn)