Trò chuyện có duyên là một nét đẹp hết sức đặc biệt trong đời sống con người, đó chính là yếu tố gây thiện cảm trong giao tiếp, làm cho người ta nhớ mãi khôn nguôi. Trò chuyện có duyên là phong cách trò chuyện tự tin, rõ ràng, hợp lý và rất riêng, ý nhị, sâu sắc vừa hóm hỉnh, thông minh vừa hồn nhiên tươi mát …Điều đó phản ánh một tâm hồn phong phú, giàu cảm xúc, khác hẳn với cách nói chuyện quá tự nhiên mà lạnh lùng cô cảm. Cuộc sống ngày càng có nhiều thách thức, sự ăn nói có duyên sẽ là thứ gia vị làm giảm tải sự căng thẳng trong giao tiếp và những xung đột không đáng có. Không phải ngẫu nhiên mà người xưa lựa chọn người phụ nữ: Một yêu tóc bỏ đuôi gà. Hai yêu ăn nói mặn mà có duyên. 

 

Giao tiếp là một nghệ thuật mang đậm nét dấu ấn cá nhân. Tuy nhiên người ăn nói có duyên trước hết phải là người ăn nói đúng chuẩn mực xã hội về đặt câu, dùng từ, sử dụng ngữ điệu phù hợp với đối tượng giao tiếp trong những hoàn cảnh cụ thể. Theo quan điểm của giao tiếp hiện đại thì sự đi đứng dịu dàng, ăn nói nhỏ nhẹ có thể được thay thế bằng sự sải bước nhanh gọn, dứt khoát. E thẹn trong giao tiếp được chuyển thành sự cởi mở, thoải mái, tự tin, thông minh chủ động trong ứng xử, dám đưa ra và bảo vệ ý kiến đúng của mình.

 

Khi giao tiếp, các nhân vật giao tiếp nên nhìn vào mắt người đối thoại bằng ánh mắt gần gũi, thân thiện, đáng tin, bộc lộ những gì mà mình muốn nói với một tâm trạng thật thoải mái, phản ánh sự nhiệt tình. Người nghe luôn tỏ ra chăm chú, tôn trọng người đối diện. Luôn khích lệ người nói bằng cử chỉ gật đầu hay những từ như: vâng, đúng vậy…Người nghe chỉ nói khi đối tượng giao tiếp ngừng nói cho dù rất muốn bày tỏ ý kiến tức thì. Cuộc trò chuyện thành công chính là cả hai bên đều thấy tâm đầu ý hợp và muốn kéo dài cuộc đối thoại.

 

Tốc độ trò chuyện vừa phải, không nhanh, không chậm, đủ nghe. Ngữ điệu nói phải lên bổng, xuống trầm, nhanh gấp hay chậm rãi phù hợp với sự việc được biểu đạt. Nói chuyện với người có học vấn cao, người nói cần tỏ ra là người có kiến thức uyên thâm, từ ngữ hàn lâm, uyên bác nhưng khi nói chuyện với người bình thường thì lớp từ ngữ mang ra sử dụng lại mang tính chất dễ hiểu, gần gũi đời thường, tạo sự thân mật không có khoảng cách. 

 

 Nói chuyện có duyên  không phải là khua môi, múa mép nói năng kiểu cách  hoa mỹ nhưng xáo rỗng. Lời nói có duyên phải xuất phát từ tấm lòng chân thật, từ sự hiểu biết của người có văn hóa. Đặc biệt khi giao tiếp cần hào phóng lời khen chân thành, hạn chế lời chê bai, không lặp lại thông tin khiến cho sự nói thành nhàm. Một ngữ điệu phù hợp, một lời cảm ơn, xin lỗi thường trực trên môi là vô cùng cần thiết. Vai giao tiếp luôn được luôn phiên. Người nói luôn suy nghĩ chín chắn rồi mới nên phát ngôn. Cần biết lắng nghe và cần cả sự nhẫn nhịn.

 

Một chút hóm hỉnh đúng lúc là chất xúc tác không thể thiếu.  Người nói chuyện biết pha những câu nói hay cử chỉ hài hước nhẹ nhàng, tinh tế nhằm giúp không khí trở nên thân mật, cởi mở. Ngược lại đối tượng giao tiếp cũng cần hưởng ứng kịp thời trước những lúc cao hứng của người nói giống như: kẻ tung, người hứng.  Mặc dầu vậy, giao tiếp cũng có những khoảng lặng đúng lúc, có chiều sâu để giao thoa bằng tâm tưởng, bằng ánh mắt hoặc cảm xúc chân thật và  đó cũng chính là lúc sự đồng cảm lên đến đỉnh điểm. Chỉ cần nhìn mà hiểu chứ không cần phải nói. Sự tuyệt vời nhất có khi lại chính là phi ngôn ngữ.

 

Không gì nhẹ nhàng bằng một lời đề nghị giúp đỡ rất ngọt ngào, một câu xin lỗi rất chân thành, một lời hứa rất tự tin và thậm chí là một lời phản biện rất sâu sắc nhưng ý nhị… phù hợp với mong đợi của người nghe và không gây  sốc khiến người nghe cảm thấy hài lòng.

 

Muốn vậy người trong cuộc giao tiếp cần nắm được tâm lí và sở thích, mục đích của đối tượng giao tiếp để có nội dung giao tiếp phù hợp, tránh những hiểu lầm đáng tiếc gây phản cảm cho đối phương. Chỉ cần một chút tinh tế để biết cách nói làm cho sự thật bớt căng thẳng, chỉ cần một chút nói tránh để không chạm vào nỗi đau hay sự tự ái của người khác, chỉ cần một chút hàm ngôn vừa phải đã làm cho người nghe dễ chịu. Ngay cả khi để đạt nguyện vọng, cả trong góp ý phê bình lẫn nhau, khi cách nói đủ duyên sẽ không đẩy sự việc đi đến tận cùng của sự chỉ trích. Trong công sở cũng như trong giao tiếp xã hội, ăn nói có duyên chính là yếu tố gây thiện cảm, giúp cho quan hệ công việc trở nên trôi chảy hơn, quan hệ giữa người với người mang tính nhân văn hơn. Một người  thông minh, vượt trội về kiến thức xã hội hay hình thức bên ngoài vẫn chưa đủ mà cần phải chú ý bồi đắp cho mình phong cách trò chuyện duyên dáng, tự tin, sắc sảo nhưng khiêm tốn và chừng mực.

 

Chính nhờ ăn nói có duyên, mà văn hóa trò chuyện của mỗi người sẽ được nâng cao và văn hóa xã hội, văn hóa cộng đồng cũng được bồi đắp. Đặc biệt trong tình yêu, những lời nói ngọt ngào, có duyên thường có sức mạnh vô địch trong việc chinh phục trái tim. Nói chuyện có duyên là một nét đẹp rất con người, nó cần có mặt thật nhiều trong đời sống gia đình, trong công sở và cả những nơi công cộng.

 

                                                                       Nguyễn Dung Nghi