Ông Lủng lững thững bước vào khoảnh sân đầy lá rụng, gió thổi xào xạc. Rồi ông ngồi ngồi bệt xuống thềm nhà. Mắt đờ đẫn nhìn lên trời, trời thấp lắm, từng đám mây đen kịt sũng nước. Ông lại nhìn qua tường rào ra đường, có tiếng xe công nông xình xịch chạy qua, mỗi tiếng kêu như xới thêm vào gan ruột ông vốn đang rách nát. 

– Khốn nạn… khốn nạn… 

 Ông mấp máy cặp môi bợt bạt, run rẩy. Nếu có ai đứng gần sát may chăng mới nghe được ông nói gì. 

– Thế… mà… mày… cũng… là… con… tao… cơ… à…? Khốn… nạn… – Ông Lủng lại mấp máy cặp môi…

– Ôi, ông Lủng ơi là ông Lủng! Ông sao thế này? Ai cứu ông Lủng nhà tôi với… – Bà Lủng về từ khi nào, thấy ông Lủng nằm bệt trước hiên như ngất xỉu, kêu thất thanh. Người làng Quả đổ xô đến. Chó sủa vang vang át cả tiếng người…

 

*

Buổi sáng hôm ấy, ông Lủng lúi húi sửa cái chuồng chim bồ câu để đón ngày chim cái đẻ lứa đầu. Nhìn cặp chim câu âu yếm nhau kêu “gụ gụ”, ông cười móm mém. “Cha bố mày, quấn quýt đến thế là cùng! Đẻ sòn sòn để ông nuôi nhé!”. Ông lẩm bẩm, cười cười. Những lúc như thế này, lòng ông ấm áp, thanh thản. Chợt có tiếng xe công nông chạy xình xịch xình xịch qua cổng nhà, rồi tiếng đổ gạch ầm ào gần lắm, như ngay cạnh cổng nhà ông thì phải. Ông lật đật bước thấp bước cao ra cổng, giật thót mình khi thấy chiếc xe đã đổ ben đống gạch xuống sát hàng rào nhà ông. Vô lý nhỉ, sao bỗng dưng họ lại đổ gạch vào đất nhà mình? Ông lại lẩm bẩm và chạy ra chỗ chiếc xe đang tăng ga bò ì ì, khói đen kịt phả ra mùi khét lẹt.

– Này! Cái anh kia, sao lại đổ gạch vào nhà  tôi? – Ông nói như hét. Người đàn ông lái xe nghiêng tai mới nghe thấy, phanh lại và giảm ga, trả lời cũng như quát:

– Cháu chở gạch cho thằng Củng, nó bảo cháu đổ vào đây thì cháu biết thế, ông hỏi thằng Củng ấy! – Nói dứt  câu, anh ta lại tăng ga, rồ máy cho xe lăn bánh như hậm hực, để lại ông Củng đứng chơ vơ bên đống gạch ngổn ngang.

Vậy ra thằng con trai của ông nó chở gạch xây nhà. Nó đã có vợ con, đã ở riêng mấy năm nay, việc xây nhà cũng là bình thường chứ có gì là lạ đâu. Nhưng điều lạ là nó định làm việc lớn như thế mà không thèm bàn với bố mẹ một câu. Còn nữa, đất thì vẫn thuộc quền thống nhất quản lý của ông bà, đã giao cho nó đâu mà nó dám tự quyết  việc xây dựng nhà cửa. Con đường liên xã từ ngày được mở rộng nâng cấp, mảnh đất rộng tới gần mẫu của nhà ông có tới hơn năm chục mét mặt đường giờ bỗng dưng có giá. Có người khuyên ông nên chia lô, bán đi vài lô lấy mấy trăm triệu mà  xây nhà tầng ở cho sướng, già rồi còn được mấy nữa mà phải ở căn nhà cấp bốn lụp xụp mãi cho khổ. Có lúc bà Lủng cũng bảo ông như vậy, nhưng ông gạt phắt: “Bà đừng có mà nghe người ta. Người đẻ chứ đất có đẻ được đâu mà bà vội bán? Chưa vội! Bao giờ lo hết cho hai thằng em hẵng hay!”.  Ông bà Lủng có ba thằng con trai thì mới có thằng Củng có vợ con, thằng Hưng còn đang đi nghĩa vụ quân sự, thằng Hùng còn đang đi học cấp ba. Hai đứa chị gái lớn đã có gia đình, kinh tế cũng còn khó khăn lắm, nay mai có khi cũng phải có phần đất cho mỗi đứa để làm vốn. Vợ chồng thằng Củng được ông bà xây cho ba gian nhà cấp bốn ở góc vườn, mở một lối chạy dọc ra đường. Củng làm thêm mấy gian lợp phi prô xi măng để mở xưởng mộc. Tất cả mọi công trình thằng Củng làm, ông đều “quán triệt” là chỉ tạm thời, không được làm kiên cố. Vậy mà nay bỗng thằng Củng nó dở chứng tự tiện mua gạch về xây nhà ngay mặt đường! “Thằng này hỏng, quá hỏng!”– Ông đi như chạy về phía xưởng mộc của con trai. “Ối!”- Đầu ngón chân ông vấp phải hòn đá đau điếng…

Củng không có nhà. Xưởng mộc vắng tanh. Con chó cái nhà Củng thấy ông tập tễnh lừ lừ bước vào, nó cũng gầm gừ rồi xồ ra, nhe nanh định tấn công ông. 

– Tiên sư cha mày! – Ông cúi xuống vừa chửi vừa cầm cái dép tổ ong ném thẳng tay. Chiếc dép trượt vèo nhưng con chó không biết sợ, trái lại, nó càng xồ ra tấn lại. Không còn chịu được nữa, ông Củng lồng lên, vớ cái thanh gỗ đập một cái trúng mõm con chó cái, nó kêu ăng ẳng rồi chạy tót vào trong bếp, nơi đàn con đang nhao nhao như là cũng xót cho mẹ nó bị đánh oan.

– Bố! Sao bố vào mà không gọi để con ra đuổi chó! – Ngoãn, vợ thằng Củng bấy giờ mới từ trong nhà chạy ra, giọng như hát. Chợt nhìn thấy chân bố chồng rỉ máu, Ngoãn tỏ vẻ đau xót – Ôi, bố ngã thế nào mà chảy máu thế, già rồi đi đứng cẩn thận chứ bố…

– Thằng chồng mày đâu, gọi về ngay tao hỏi? – Không thèm để ý cái vẻ khéo léo của con dâu, ông Lủng quát to.

– Dạ, nhà con đi xem gỗ lạt thế nào để… Mà có chuyện gì bố cứ bình tĩnh để nhà con về đã rồi nói. Bố quát to làm con sợ… – Ngoãn lại thì thào như hát.

Củng cưới Ngoãn đã tròn ba năm, cháu nội ông cũng đã gần ba tuổi. Hồi Củng báo cáo gia đình chuyện cưới vợ, hầu như cả nhà ông đều phản đối vì nghe Củng kể về người yêu có những “mấy không”: Không bố, không nghề nghiệp. Củng chỉ tình cờ quen trong một lần cùng bạn đi hát karaoke trên thị trấn huyện, rồi Ngoãn quấn lấy Củng, không dứt ra được nữa. “Lấy cái ngữ ấy thì mày nhục cả đời con ạ! Mang về đây rồi mày nuôi nó không xong!”. Mặc những lời khuyên nhủ, Củng vẫn kiên quyết cưới Ngoãn. Và hôm cưới, cô dâu đã vác cái bụng lùm lùm rồi. Dân làng xì xèo. Người bảo, cô dâu thời nay nó thế, ngày cưới vác cái bụng to mà chả biết xấu hổ, cứ trơ trơ ra. Người lại bảo, ôi dào, quá tốt, được cái chắc ăn, chứ mà nếu không, cái quân đàn đúm nạo đi nạo lại rồi, về còn nuôi báo cô chả có nổi mụn con thì còn nhục nữa… Sau đám cưới không lâu, nhìn cái bộ dạng con dâu lười nhác, suốt ngày chỉ ra ngắm vào vuốt, làm nũng chồng, ông bà Lủng cho vợ chồng Củng ra ở riêng, “để cho chúng bay tự lập mà nuôi nhau chứ chả ai nuôi được cái ngữ ấy”. Ở riêng vẫn vậy, tất cả mọi việc dồn lên Củng, ấy vậy mà chả lúc nào vắng tiếng than kêu trách giận của Ngoãn. Mở xưởng mộc tại nhà, Củng thuê thêm hai nhân công nữa, Ngoãn thành bà chủ chỉ tay năm ngón, ăn trắng mặc trơn, thoáng cái đã xe máy vè vè lên phố, son phấn thơm nức mũi. “Đúng rồi, lại cái con mẹ này nó đạo diễn, không thể sai được!”- Ông Lủng lẩm nhẩm. Mắt ông nhìn con dâu trân trân, định nói mấy câu lại thôi, ông tìm chiếc dép vừa ném chó rồi quay bước lại đi ra chỗ đống gạch vừa đổ. Ngoãn nhìn bố chồng, nguýt cái rõ dài…

 

*

Sau lời tuyên bố bế mạc phiên tòa của vị chủ tọa, ông bà Lủng như chưa tin vào tai mình, ngồi trân trân trên ghế tựa, đến lúc hai cô con gái ùa đến giục bố mẹ về, ông bà mới nhấc được người lên, liêu xiêu đứng dậy. 

– Khốn nạn! Lũ khốn nạn! Lũ ăn cướp! Tại sao tôi lại sinh ra cái giống lạc loài ấy hả trời? – Ông Lủng bước thấp bước cao đi ra khỏi phòng xử án, miệng lẩm bẩm kêu trời.

– Thôi bố ơi, con xin bố bình tĩnh đi bố, mới là xử sơ thẩm, mình còn đi lên trên nữa mà bố. – Cô con cả  vỗ về – Bố mà ốm ra đấy, chúng con còn biết trông cậy vào ai…

… Sau cái hôm ông Lủng thấy có xe gạch đổ vào bờ rào đất nhà mình, cuộc tranh tụng giữa con trai với bố mẹ chính thức “khai hỏa”. 

– Tao hỏi mày, mày chở gạch định xây nhà, ai cho phép mày xây? Ai cho? – Ông Lủng quát. Củng liếc vợ, Ngoãn vằn mắt rồi ra hiệu bằng nắm đấm dứ dứ. Củng “phản đòn” ông Lủng:

– Bố cứ bình tĩnh! Bố già rồi nên bố hay quên, bố chuyển nhượng cho con một nghìn mét vuông trong sổ bìa đỏ từ năm ngoái mà giờ bố quên à?

– Hử? Mày… ai… ai… nhượng… cho mày? Hử – Ông Lủng hốt hoảng, giọng lạc đi. Ngoãn kéo áo Củng, giúi cho cái túi bóng đựng giấy tờ. Củng đắc thắng:

– Bố xem đây, cái bìa đỏ của nhà mình bố đã chuyển để làm thủ tục tách cho con  đây, bố đọc đi xem nào…

Ông Lủng giật lấy cái túi, run run giở ra lấy tấm sổ bìa đỏ mang tên ông. “Đã tách chuyển nhượng quyền sử dụng đất cho con trai là Nguyễn Trọng Củng, diện tích… trên tổng số…”. Bên dưới là chữ ký và con dấu đỏ chót của vị phó chủ tịch huyện. Không còn giữ được bình tĩnh, ông Lủng nhảy xổ vào thằng con trai đang ngạo nghễ “nghênh chiến” với ông:

– Mày láo! Mày tưởng tao già tao lẫn à? Tao cho mày mượn sổ bìa đỏ để mày thế chấp ngân hàng vay vốn chứ tao đâu có cắt đất cho mày? Mày lừa thằng bố đẻ ra mày hả cái thằng giời đánh kia… – Chiếc cúc áo ngực của Củng đứt phựt, tay ông Lủng vẫn không rời cổ con trai, túm và giữ chặt. Mặt Củng từ đỏ phừng sang tái ngắt. Củng lùi dần, lùi dần đến khi chạm tường nhà thì dừng lại. Ngoãn thấy chồng bị bố chồng túm cổ, lúc đầu cũng sợ, sau cười mỉa: “Khôn đâu đến trẻ, khỏe đâu đến già. Sức còm như ông thì có mà đánh được ai?”. Nghĩ vậy, Ngoãn lặng lẽ bỏ mặc hai bố con ông Lủng, đi xuống bếp…

 

*

Những cuộc cãi vã trong nhà ông Lủng diễn ra triền miên kể từ cái ngày xe công nông đổ gạch. Ông Lủng hết chạy đến nhà ông trưởng thôn trình bày, lại lên xã, lên huyện đưa đơn trình bày chuyện con trai ông mượn sổ bìa đỏ rồi tự ý tách đất. Thằng Củng cũng chạy lên xã lên huyện đưa đơn trình bày chuyện người bố lúc nhớ lúc quên, đã chuyển nhượng đất cho con rồi còn đánh chửi thậm tệ, cấm xây nhà trên đất đã tách. Chuyện nhà ông Lủng náo loạn cả lên. Trong làng ngoài xã đâu đâu cũng chỉ một chủ đề vụ tranh chấp đất giữa hai cha con ông Lủng. Rồi phân thành hai phe chả bên nào chịu nhường bên nào. Phe ủng hộ ông Lủng là những người trung niên trở lên. Họ bảo, thằng Củng và vợ nó đúng là thất đức, bất nhân, lừa đảo cả với người đẻ ra mình thì thật khốn nạn. Phe ủng hộ thằng Củng là đối tượng còn lại, họ bảo, cha mẹ già thì chết, có mang được đất được của nả đi đâu, cho con rồi thì thôi, lại còn đòi lại, rồi còn vác đơn đi kiện con, thế thì còn ra cái thể thống gì nữa… Trong nhà ông Lủng thì chả nói ra mọi người cũng biết là vợ chồng Củng một phe, còn lại tất cả con gái con trai đều đứng về phía bố mẹ, từ mặt vợ chồng Củng. Chỉ có hai vợ chồng đơn thương độc mã, vậy mà Củng và vợ vẫn tỏ ra rất mạnh, không hề chịu nép vế trước đội hình “quân hùng tướng mạnh” của ông Lủng. Sau phiên tòa sơ thẩm xử phần thắng thuộc về  vợ chồng Củng, được đà, Ngoãn càng lên nước. Mỗi khi có dịp là Ngoãn lại nói vống lên cố ý chọc tức phe ông bà Lủng. Có lần vào buổi tối, nhà ông Lủng đang ăn cơm thì có tiếng vợ chồng Củng cãi nhau. Mà chỉ có tiếng Ngoãn chứ hẫu như không có tiếng Củng. Như cố ý, Ngoãn “bắc loa” sang phía nhà bố mẹ chồng lu loa:

– Đúng là cái giống nhà anh chả ra đ… gì, cha kiện con mà thua thì nhục chửa, nhục chửa?…

Ông Lủng nghe đến đấy, hai quai hàm bạnh ra, răng nghiến ken két. Ông cầm nguyên cái bát ăn chạy ra sân, rồi ra vườn, hướng nhà thằng Củng nhằm thẳng vào cái nơi vừa cất lên tiếng nói xỉa xói, ném mạnh, cái bát bay vèo, chẳng biết vướng vào đâu mà kêu đánh choang. Chó nhà Củng giật mình sủa oăng oẳng. Rồi ông Lủng chả nói chả rằng đi vào nhà, ngồi phịch xuống ghế, miệng thở dốc, mắt trợn ngược. Bà Lủng nhìn ông, kêu thất thanh:

– Ổng Lủng… ông Lủng… Ông làm sao thế, làm sao… Con ơi gọi người cứu lấy bố mày…

Cậu con trai út hốt hoảng, chả biết làm gì, đứng ngây ra. Bà Lủng nhao đến xoa đầu, day trán cho ông, giục con: “Vào điện thoại cho chị mày, còn đứng ngây ra đấy hả!”.

 

*

Ông Lủng đã nằm viện được một tuần. Bệnh huyết áp thấp lâu nay vẫn hành hạ ông, nay lại căng thẳng chuyện kiện tụng với con nên bệnh càng nặng. Một buổi sớm, bác sĩ chưa kịp thăm khám thì ông đã thều thào ra hiệu bà Lủng lại gần, bà Lủng tưởng ông buồn đi tiểu, đôn đáo lấy cái bô định hứng, ông xua tay vẫy bà lại, giọng ngắt quãng:

– B… à… n… à… y… Tôi… viết… sẵn… cái… tờ… di… chúc… rồi… tôi để… trong… cái… ống… nứa… ở góc… hòm cáng… ấy… Thằng… Hủng… nó thất… đức… tôi không… coi… nó là… con… nữa… Tôi… chia… hết… cho… các… con… đấy… Mẹ… con… bà… còn… sống… còn… phải… kiện… cho… ra… nhẽ… Bà hiểu… chưa…

Nói đến đây, ông Lủng giờ tay bắt chuồn chuồn vài cái rồi đầu ông ngoẹo sang bên, mắt trợn ngược. Bà Lủng bấy giờ mới kêu thất thanh:

– Ai… cứu… ông… nhà… tôi với…

… Đám tang ông Lủng tiếng khóc át cả tiếng kèn trống. Nghĩa tử nghĩa tận, vậy mà vợ chồng Củng ôm con đi đâu mấy ngày liền như để tránh chịu tang bố. Mấy người con còn lại trong tiếng khóc đều réo gọi tên Củng là kẻ đang tâm giết cha. Tiếng khóc lúc rống lên lúc lại uất nghẹn như thể nếu giáp mặt Hủng lúc này thì chắc hẳn họ sẽ lao vào xé xác để trả thù cho cha…

… “Tôi biết tôi không còn sống được bao lâu nữa, nên tôi viết giấy này phòng khi chết đi, mẹ con bà lấy làm căn cứ mà thực hiện. Thằng Hủng và vợ nó giờ tôi coi là kẻ bất nhân bất hiếu, không còn là con tôi nữa, nên tuyệt đối không được thừa hưởng gì trong tài sản tôi và bà để lại. Diện tích đất hiện có, tôi dự kiến chia làm 5 phần: 2 phần nhỏ hơn (5 mét mặt đường) là phần cho hai con gái, còn lại chia 3 phần bằng nhau cho hai con trai và một  phần để làm nơi lập nhà thờ cúng tổ tiên khi có điều kiện. Tôi và bà ăn ở hiền lành phúc hậu bấy lâu, vậy mà giờ vì thằng Hủng và vợ nó bất hiếu mà sinh ra chuyện kiện cáo lùm xum, tôi đau lắm. Giờ Tòa đã xử thắng về phía nó, nhưng bà và các con không thể buông xuôi thế được, còn sống còn phải kiện đến cùng cho ra nhẽ…”. Tờ di chúc của ông Lủng được bà Lủng cho các con xem vào hôm cúng tuần đầu cho ông. Thằng út đọc đến câu cuối cùng, tiếng khóc lại rống lên rồi lại uất nghẹn…

 

*

Nhận được giấy báo đã mấy ngày trước, ngày mai mẹ con bà Lủng sẽ lại ra tòa phúc thẩm. Mẹ đấu với con. Anh chị em đấu nhau. Phần thắng thuộc về bên nào chưa biết, chỉ biết đêm đó trời nổi cơn giông to lắm, sấm sét đánh ầm ầm. Ngôi mộ ông Lủng bỗng dưng nứt làm đôi…

                                                      Làng Dinh, chớm hè 2011