Cách đây vài năm, trên đồng ruộng Hiệp Hòa, Bắc Giang, cây lúa lai chưa được nhiều người dân biết đến vì quy trình sản xuất khá phức tạp, kinh phí đầu tư lớn. Nhưng hiện nay, nhờ được tập huấn và nắm vững phương thức gieo cấy theo kiểu thâm canh, lúa lai đang được người nông dân đưa vào sản xuất đại trà, góp phần tăng năng suất, sản lượng lúa của địa phương.

 

 

Từ nhiều năm trước, thực hiện chương trình khuyến nông của huyện, xã Lương Phong đã được các cơ quan chuyên môn xây dựng các mô hình trình diễn một số giống lúa lai để nông dân học hỏi kinh nghiệm nhân ra diện rộng. Với các giống mới có năng suất cao, chất lượng khá và gạo ngon như TH3-3, Syn6, Q.ưu 1, Thục Hưng số 6… được thử nghiệm thành công mang lại kết quả khả quan nên diện tích lúa lai đưa vào sản xuất tăng nhanh theo từng vụ, năng suất bình quân đạt cao. Chủ tịch UBND xã Lương Phong Trần Quang Hán cho biết: thực tế những năm trước, các giống lúa lai còn rất xa lạ với bà con  địa phương, bởi họ rất ngại tiếp cận với những giống lúa mới, sợ canh tác không quen sẽ dẫn đến thất bại. Hơn nữa với giống lúa lai nếu không tuân thủ quy trình kỹ thuật sẽ cho năng suất kém, hiệu quả kinh tế không cao như các giống lúa thuần sản xuất đại trà tại địa phương. Để thực hiện chủ trương chuyển đổi cơ cấu sản xuất, xã đã xây dựng một số mô hình thử nghiệm cho kết quả đáng ghi nhận. Vì thế hiện nay bà con đã tin tưởng mở rộng diện tích.

 

 Trong năm 2012, xã Lương Phong đã gieo cấy gần 160ha lúa lai, trong đó vụ xuân gần 130ha, còn lại là vụ mùa. Có được kết quả này do người dân được tập huấn, chuyển giao khoa học kỹ thuật, hướng dẫn quy trình kỹ thuật từ gieo mạ che phủ nilon, mạ khay, cấy lúa đúng mật độ, bón phân cân đối, đúng thời điểm; cán bộ khuyến nông xã, thôn thường xuyên thăm đồng, bám sát tình hình sâu bệnh và hướng dẫn người dân phương pháp phòng, trừ kịp thời, hiệu quả.

 

Được biết, ngoài sự hỗ trợ của nhà nước về giá giống, tập huấn kỹ thuật, xã Lương Phong còn có chính sách hỗ trợ phân bón cho nông dân sản xuất lúa lai. Nhờ đó, lúa lai ở Lương Phong đã cho năng suất trung bình đạt 69 tạ/ha, cá biệt có những diện tích được chăm sóc tốt, năng suất còn đạt 72tạ/ha. Giờ đây, Lương Phong trở thành một trong những xã đứng đầu huyện trong việc đưa lúa lai vào sản xuất, mang lại hiệu quả cao.

 

Cũng trong năm 2012, từ thành công trong việc gieo cấy lúa lai của xã Lương Phong, UBND huyện Hiệp Hòa đã chỉ đạo Phòng Nông nghiệp huyện xây dựng lịch gieo trồng, cơ cấu giống lúa và triển khai đăng ký các loại giống lúa lai đến từng thôn, xóm. Phối hợp với chi nhánh cổ phần vật tư nông nghiệp huyện, công ty cổ phần giống cây trồng Bắc Giang tổ chức cung ứng hơn 46.200kg giống lúa lai các loại trong hai vụ chiêm xuân và vụ mùa, phục vụ bà con nông dân kịp thời. Nhờ vậy mà năm 2012, toàn huyện đã gieo cấy được gần 2.000ha lúa lai các loại, đạt gần 115% kế hoạch với năng suất trung bình đạt 66 tạ/ha, sản lượng gần 12.900 tấn. Trong đó vụ chiêm xuân gieo cấy được trên 1.400ha, đạt 109% kế hoạch, năng suất đạt gần 68tạ/ha; vụ mùa gieo cấy được 528 ha, đạt 132% kế hoạch, năng suất đạt trên 61 tạ/ha. Các giống chủ yếu được gieo cấy trong cả hai vụ là Syn6, Thục Hưng 6, TH 3-3, BTE-1, Đắc ưu 11, Bio 404…. Các xã có diện tích, sản lượng vượt kế hoạch đề ra về sản xuất lúa lai là Đoan Bái, Xuân Cẩm, Lương Phong, Bắc Lý, Mai Trung, Mai Đình, Thái Sơn….

 

Qua đánh giá hiệu quả sản xuất từ giống lúa lai trên đồng đất Hiệp Hòa cho thấy, với mức đầu tư khoảng 35 triệu đồng/ha cho thu nhập hơn 42 triệu đồng, sau khi trừ chi phí sẽ cho thu lãi khoảng hơn 7 triệu đồng/ha. Như vậy với tổng diện tích lúa lai của năm 2012 được gieo cấy trên địa bàn huyện đã cho tổng thu nhập hơn 82 tỷ 500 triệu đồng và lãi gần 14 tỷ đồng. So sánh với cấy các giống lúa thuần trên cùng đơn vị diện tích thì năng suất lúa lai cao hơn khoảng 9 tạ/ha. Hiệu quả kinh tế của 1ha lúa lai cao hơn 1ha lúa thuần là 3,6 triệu đồng, với diện tích lúa lai năm 2012 gần 2000ha, cho thấy mức chênh lệch giữa lúa lai và lúa thuần là trên 7 tỷ đồng.

 

Phát huy những thành quả đạt được, năm 2013, huyện Hiệp Hòa đã xây dựng và triển khai thực hiện kế hoạch sản xuất lúa lai, lúa chất lượng với tổng diện tích hỗ trợ gieo cấy là 3.000ha và xây dựng 4 cánh đồng lúa mẫu lớn với diện tích 140ha. Bên cạnh đó, để khuyến khích người nông dân mở rộng diện tích lúa lai, lúa chất lượng và xây dựng cánh đồng mẫu lớn, huyện tiếp tục có cơ chế hỗ trợ 20.000đ/kg lúa lai, 5.000đ/kg lúa chất lượng và 70% thuốc bảo vệ thực vật cho cánh đồng mẫu lớn.

 

Với việc duy trì và mở rộng diện tích lúa lai, lúa chất lượng và xây dựng cánh đồng mẫu lớn sẽ tạo cho Hiệp Hòa vùng sản xuất lúa hàng hóa, mang lại thu nhập và cải thiện đáng kể đời sống cho người nông dân.