Sớm nay vừa thức dậy, ông anh đã điện thoại ra nhà ăn tiết canh lòng lợn vì mới thịt lợn “gán” cho mấy người nhà và hàng xóm. Vội đánh răng rửa mặt rồi tôi rủ con trai đi luôn. Mưa phùn bay lất phất. Nếu chỉ trước đây một tháng mưa thế này đi lại đường thôn rất ngại, nhưng bây giờ đường đã bê tông sạch như đi trong sân nhà nên chả có gì ngại. Tôi buột miệng đùa: “Đúng là đi đường bê tông vẫn sướng hơn đi đường đất!”. Ông anh bảo: “Chú nói buồn cười! Tỉ hai đấy chứ đâu ít!”. Tôi cãi: “Thế thôi à, thế mà không làm sớm đi để bao năm đi lại khổ thật!”. “Thế này là mỹ mãn rồi, tết này đường ngon nên uống rượu rồi qua cổng nhà anh chú chả lo tay lái lụa mới qua được nữa…”. Cả mấy người cùng cười. Tết quê năm nay chả biết to bé thế nào chứ có đường mới thấy sướng thật…

Chợ hoa ông Tượng

Mấy năm nay nhà tôi chả lần nào “tổ chức” thịt lợn, toàn “ăn đụng” hàng xóm, hoặc “đơn giản gọn nhẹ” đi mua chợ ráo trọi. Thế nên cứ về tết mà ai gọi ăn tiết canh lòng lợn là tôi háo hức nhận lời rồi lại háo hức đến ngay. Bây giờ nếu mười nhà thì chỉ còn may ra phần ba nhà “ăn đụng” kiểu truyền thống như thế. Cái gì cũng có mặt phải và mặt trái. “Ăn đụng”, tức là nhà ai đó có con lợn to nhỏ cũng tùy, nhưng đại để là thỏa thuận với một số nhà khác cùng chung nhau để giết mổ rồi chia theo chân (4 chân). Khi giết mổ ra, thống nhất lấy phần nạc (hoặc cả phần bì, ba chỉ… nữa) làm giò chia chung; số còn lại bổ ra chia xương với xương thịt với thịt; bộ ruột thì làm xong mang sắp mâm ăn tại chỗ, còn thì chia cho các nhà mang về… Cái “được” là có “không khí”, lợn kêu eng éc, tiếng nói tiếng cười hể hả, tiếng băm chặt chia chác… khiến người ta thấy tết cứ lâng lâng trong người. Còn điều “không được” tức là mấy bà mấy cô cứ phàn nàn rằng mấy ông tụ tập chén chú chén anh rồi lăn ra ngủ, kệ họ pha chế thịt thà, bánh trái mà không thèm đỡ một tay; rồi cũng từng ấy tiền mà mua ngoài chợ thì thịt ra thịt xương ra xương, đằng này “ăn đụng” mang về mọi thứ cứ nát như tương băm!.vv và vv…

Bố con tôi sang thì 4 mâm cỗ đã bày sẵn. Món chủ đạo là lòng và tiết canh, còn thêm cả đĩa giò còn nóng hôi hổi, đĩa bánh chưng cũng mới luộc chiều qua, lá nhuốm vào cứ xanh ngăn ngắt. Bà chị bảo, con lợn nuôi đã lâu nên ruột đặc, mọi người cứ đoán là chỉ độ năm chục cân móc, ai dè mổ ra, cân “thoáng” cũng hơn sáu chục cân! Thế là mỗi chân tới 16 cân, nhiều quá! Chị Huê có hai mẹ con “ăn” một phần ba chân có hơn 5 cân đã kêu nhiều; mọi người tán vào: “Gớm, từng đấy hết có hơn ba trăm ngàn, được gần hai cân giò nạc đã là hai trăm, xương thịt nữa… Thôi cố, ăn không hết để chĩnh muối, sang giêng có mà…”. Mọi người quây quần. Nhà chủ với các nhà “ăn đụng” có nhà là họ hàng gần, có người không phải họ hàng mà chỉ là hàng xóm, nhưng vì “ăn đụng” nên mới có điều kiện ngồi chén chú chén anh với nhau chứ có mấy khi, nên sô nổi lắm. Chai rượu nếp nhà chủ ngâm đã gần đầy năm cứ ngọt ngọt mà ngấm lâu cũng say đáo để… Ăn xong, cánh đàn ông còn uống chè Thái “đàm đạo” đủ chuyện, từ chuyện khoai tây chửa có người mua mà sắp đến kỳ phải thu hoạch, đến chuyện làm đường bê tông vừa rồi, chuyện giao thừa sẽ bắn pháo hoa trên phố Thắng; có người còn đem cả chuyện liệu Mỹ có đánh Xi-ri hay I-ran như I-rắc trước đây không… Thôi thì đủ các loại chuyện… Các bà các chị thì ai nhận phần nấy tất tả về để còn gói bánh chưng…

Tết này ở quê vui đáo để…

Non trưa ngày 28 tháng Chạp- Nhà báo Nguyễn Hoàng Sáu