Trang chủ Tin TứcKinh tế Chiếc xe đạp thồ ở làng Đại Mão

Chiếc xe đạp thồ ở làng Đại Mão

Đăng bởi HiephoaNet

Có việc riêng, tình cờ tôi đứng đợi trước một máy sát gạo ở giữa làng Đại Mão (xã Đại Thành, huyện Hiệp Hòa, tỉnh Bắc Giang). Một cháu gái tuổi mười lăm, mười bảy mở cửa gian máy. Lúc sau, một chị phụ nữ chừng tuổi ngoài 50 đẩy chiếc xe đạp thồ với hai bao thóc đến sát gạo. Hai bao thóc được đặt trong hai chiếc quang dây bằng sắt treo lủng lẳng vào một cái cọc tre cao hơn đầu người được chống vào giữa ổ trục xe đạp, chỗ zắc nối gắn hai tuýp xe vơi ổ trục, phía trên được buộc chặt vào tuýp giữa gần cọc yên bằng dây cao su. Đầu trên cái cọc, chỗ cao ngang mặt người có một đoạn sắt phi 6.xuyên qua, hai đầu được bẻ cong thành hai cái móc để treo quang. Chiếc xe đạp chỉ còn lại bộ khung với hai bánh và ¾ chiếc ghi đông đã han xỉn. Một nửa ghi đông bên phải đã gẫy cụt. Phần ghi đông bên trái được nối thêm một đoạn tre làm tay cầm để lái xe. Các bộ phận khác của xe như đùi đĩa, xích, líp, chắn bùn, phanh, chuông đều không còn. Chị dừng xe trước cửa máy sát, nghiêng xe về bên trái cho bao thóc chạm xuống đất rồi gỡ chiếc quang ra khỏi móc. Cháu gái chủ máy sát giúp chị nghiêng xe về bên phải để bao thóc thứ hai chạm đất rồi giúp chị gỡ quang ra khỏi móc. Chị bê thóc vào máy sát. Tôi ngắm chiếc xe thồ với nhiều suy nghĩ. Có lẽ nhà chị này nghèo quá chăng? Chiếc xe của chị thật độc đáo.

Sát gạo xong, khi cháu gái giúp chị xếp gạo, trấu, cám lên xe chuẩn bị về, tôi bắt chuyện với chị và cháu gái bằng một câu nói vui: chiếc xe thồ của chị đặc biệt nhỉ. Đúng là “xe tôi không chuông, không phanh, không gác đờ bu, mỗi khi ra đường chỉ đẩy và du”. Cả chị và cháu gái cùng cười. Tôi định lấy điện thoại di động chụp ảnh cái xe thồ độc đáo của chị nhưng sợ chị “chạnh lòng vì cảnh nghèo” lại cho là coi thường chị.

Nhưng không phải. Chị vừa đi khỏi thì có 6 người liên tiếp đến sát gạo, cũng đẩy bằng xe thồ như cái xe của chị phụ nữ vừa rồi. Chỉ khác là xe của những người này, ghi đông vẫn còn nguyên. Phần lớn là xe đạp Phượng Hoàng cũ, khung xe, vành bánh đều còn chắc. Mọi người đến cửa nhà có máy sát gạo, động tác đều giống nhau, Nghiêng xe về bên trái gỡ xong một bên quang có bao thóc rồi lại nghiêng về bên phải gỡ chiếc quang và bao thóc thứ hai. Một ông tuổi chừng ngoài 60, thồ hai bao thóc to, hơi nặng. Cháu gái và những người đến trước đang sát gạo ở trong nhà. Tôi giúp ông nghiêng xe để gỡ quang, cũng là để có lý do bắt chuyện. Qua tìm hiểu, tôi mới vỡ nhẽ. Té ra đây là một phương tiện phổ biến của nhân dân làng Đại Mão, thay cho cái đòn gánh và đỡ cho vai người nông dân không phải gánh nặng. Một chị phụ nữ vừa hót chấu vưà cho tôi biết, chiếc xe thồ này rất tiện lợi. Mỗi chuyến có thể thồ được 200kg. Xe lúa, xe phân đều xe được 2 gánh, nhẹ và dễ đi hơn xe cải tiến. Cả làng Đại Mão gần như mỗi nhà đều có một cái.

Đúng là một sự sáng tạo. Thời buổi xe máy đã là phương tiện đi lại chủ yếu, xe đạp chỉ dùng cho học sinh phổ thông và những người không biết đi, không đi được xe máy, việc biến những chiếc xe đạp cũ làm xe thồ thay cho cái đòn gánh, giải phóng đôi vai người nông dân ở “thời kỳ quá độ” quả là một sự sáng tạo.

Chiếc xe đạp thồ Việt Nam đã đi vào lịch sử với chiến thắng lẫy lừng Điện Biên Phủ năm xưa; Rồi với “Ba mươi năm đấu trang giành toàn vên non sông” – giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất Tổ quốc. Giờ đây chiếc xe đạp thồ Việt Nam lại đang cùng người nông dân làng Đại Mão xây dựng quê hương giàu đẹp. Nó vẫn “đứng hiên ngang” cùng những chiếc xe máy, ô tô hiện đại trên con đường công nghiệp hóa, hiện đại hóa của người nông dân làng Đại Mão mà chưa chịu làm sắt vụn hoặc nằm gọn ở một góc nhà bảo tàng để du khách ngắm nhìn. Phải đâu chiếc xe đạp thồ năm xưa đã bị quên lãng.

Tôi đã lấy điện thoại di động ghi lại hình ảnh chiếc xe thồ ở làng Đại Mão  bên cạnh chiếc ô tô của một người từ Hà Nội mới đến làng đỗ lại ngay trước nhà có máy sát gạo, vào nhà lương y Ngô Duy Bảy cắt thuốc, để các bạn cùng “chiêm ngưỡng”.

Nguyễn Thế Tính

Bài liên quan

Gửi bình luận