Home Tin TứcVăn hoá - Xã hội Sức xuân mới ở Làng Vàng

Sức xuân mới ở Làng Vàng

by HiephoaNet

Đến Làng Vàng, Bích Sơn, Việt Yên, Bắc Giang ngày nay; giờ phút đầu tiên mọi người sẽ tận mắt thấy đó là Đình làng, một công trình văn hóa của nhân dân địa phương, được khởi công xây dựng từ năm 2012,và khánh thành vào năm 2013. Đình thờ Thành Hoàng làng, Đức thánh Tam Giang và những người có công với nước. Cùng với Nhà văn hóa, Trường mầm non và Chùa làng, đã tạo nên một khuôn viên văn hóa làng mà ít địa phương có được. Nhân dân ở đây đã đầu tư gần chục tỷ đồng ỷ đồng để xây dựng. Đây là một thiết chế văn hóa tín ngưỡng và văn hóa làng, biểu tượng của tính cộng đồng, tự trị dân chủ, trung tâm văn hóa của quê hương. Đình làng được nhân dân coi đây là nơi “cân bằng” phép tắc của cuộc sống cộng đồng, nơi khai diễn những nét tài năng, tư duy, thể hiện nét văn hóa hiện thực của địa phương.

Ông Nguyễn Văn Tui một người cao tuổi ở đây cho biết: |”Theo tục truyền, thời Hùng Duệ Vương thứ 18, nhà vua ban lệnh cho hai tướng Cao Sơn và Quý Minh đánh tan quân Thục ở vùng Đông Bắc. Về đến Thôn Trang Khu, Bắc Giang lập đồn đánh giặc mừng công. Cùng lúc ấy, tự nhiên trời đất tối sầm, có hai đám mây vàng từ trên trời phóng xuống trước mặt hai ông, đưa hai ông Cao Sơn và Quý Minh bay về phía Lạng Sơn- Quảng Ninh. Về sau nhà vua chuẩn cho dân Trang Khu vùng Đông Bắc phụng thờ các ông đã có công giúp dân đánh giặc cứu nước, trong đó có Đình Làng Vàng ngày nay. Từ đó đến nay Đình Làng vàng thờ vị thần thành Hoàng của làng là: Nhị vị đẳng thần Cao Sơn – Quý Minh và Đức thánh Tam giang. 

Trước những năm 1700, “Làng Vàng được hình thành từ 3 làng nhỏ là làng vàng Tiền, Vàng Hậu và Vàng Trung. Số dân có chừng 50-60 hộ với 200 nhân khẩu. Làng Vàng xưa là một vùng quê trù phú yên ả với cây đa, giếng nước sân đình như bao làng quê của Việt Nam khác. Khi giặc Mãn Thanh sang xâm lược, chúng giết dân gần hết, làng chỉ còn lại 5 người của 3 gia đình. Đến đầu những năm 1800 nhân dân phải bán ngôi đình cổ (5 gian gỗ lim, sơn son thiếp vàng) cho làng Thượng để cứu đói cho dân. Vị thần Thành Hoàng của làng được đưa bài vị về thờ ở ngôi Nghè cổ của làng.  Trải qua những thăng trầm của lịch sử, tuy còn số ít người được sống sót nhưng một lòng một dạ yêu thương nhau, đoàn kết thờ phụng tổ tiên.

Đến cuối những năm 1800 số dân làng còn lại và một số dân ở Quế Võ, Tam Sơn, Bắc Ninh lên lập ấp nên ngày một đông đúc, đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân dần được cải thiện. Trong thời gian này làng Vàng đã xây dựng lại ngôi đình cổ lần thứ 2(Gồm 3 gian hậu cung và 5 gian đình trước trên khu nền đất đình hiện nay, hướng Tây nam. Sau đó rước bài vị của Thành Hoàng làng về đây thờ cúng|”.

Qua 9 năm kháng chiến chống Pháp thì có 5 năm nhân dân mất đất (1949-1954) người dân làng Vàng phải đi tản cư lên Hiệp Hòa, Thái Nguyên, Tân Yên để làm ăn sinh sống. Năm 1954 hòa bình lập lại, nhân dân trở về khai hoang vỡ dậm, làm thuê cuốc mướn kiếm sống. Mọi người giúp đỡ đùm bọc nhau, tình làng nghĩa xóm. Cụ Nguyễn Văn Giai, người con của dân làng đã động viên bà con đội 2 tu sửa ngôi Nghè lợp tranh đắp đất, lập bài vị thờ thần Thành Hoàng làng từ 1955 cho đến hôm nay. Năm 1958 khi phong trào xây dựng hợp tác xã nông nghiệp được tiến hành, người chủ nhiệm Hợp tác xã đầu tiên là cụ Lê Văn Lai và tổ đảng đầu tiên của thôn Vàng gồm 4 đảng viên là (cụ Lai, cụ Trác, cụ Nhân và cụ Vinh) là hạt nhân xây dựng phong trào. Sau đó thôn Vàng được đón nhận thêm một số gia đình ở Hưng Yên và Nam Hà lên làm ăn sinh sống.

Từ năm 1961-1965, Miền Bắc đi lên XD CNXH và là hậu phương lớn chi viện cho Miền Nam đánh Mĩ. Nhân dân Làng Vàng đã hưởng ứng phong trào thi đua mà Đảng và Bác Hồ đã phát động: “Sóng duyên hải, gió đại phong, cờ ba nhất, một người làm việc bằng hai, thóc không thiếu 1 cân, quân không thiếu 1 người”… Nghe theo tiếng gọi thiêng liên của Tổ quốc, bao lớp trai làng đã tạm biệt quê hương mới xây dựng, hàng cây mới trồng, hạnh phúc tình yêu vừa nhen nhóm sau lũy tre làng để ra đi viết tiếp những bài thơ trên báng súng ngay cạnh chiến hào: ” Lớp cha trước, lớp con sau; Đã thành đồng chí chung câu quân hành “. Hưởng ứng lời kêu gọi cháy bỏng đó, Làng Vàng có hơn 6 chục thanh niên nhập ngũ. Dù ở cương vị nào, mặt trận nào con cháu của làng đều hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ. Trong chiến đấu có nhiều tấm gương dũng cảm như: Nguyễn Thế Vinh- Bộ đội chống pháp tái ngũ- Chính trị viên đại đội đã hy sinh anh dũng khi làm nhiệm vụ. Nguyễn Viết Cường mới 17 tuổi đã xung phong đi bộ đội vào Nam chiến đấu dũng cảm, bị thương, 7 lần được tặng danh hiệu Dũng sĩ ưu tú. Nguyễn Văn Lễ tham gia chiến dịch Đường Chín Nam Lào, với cương vị chỉ huy trưởng đại đội đánh cao điểm 500, chiến dịch Quảng Trị 1972 đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được tặng Huân chương chiến công hạng 3, bằng Dũng sĩ quyết thắng. Ngoài ra Làng có còn nhiều tấm gương tiêu biểu khác như: Nguyễn Tiến Thỉnh, Trần Văn Tuất, Nguyễn Văn Côi… Trong 2 cuộc kháng chiến của dân tộc, làng Vàng có 18 liệt sĩ và 13 thương bệnh binh. Nhân dân Làng vàng đã góp phần tô thắm màu cờ Tổ quốc. Cùng với chồng con ra trận, các bà, các mẹ các chị ở lại đã hưởng ứng phong trào “3 đảm đang” vững tay cày, giỏi tay cấy, làm ra của cải lương thực chi viện cho chiến trường như các bà: bà Tính, bà Hồng, bà Loan, bà Múi, bà Hồi, bà Huyên, bà Tý……Những các tên còn đậm nét mãi đến hôm nay.

Đình Làng Vàng

Trải qua bao biến thiên thăng trầm cùng lịch sử dân tộc, các thế hệ người dân làng Vàng vẫn thủy chung như nhất, một lòng một dạ đi theo con đường mà Đảng và Bác đã chọn để xây dựng quê hương đất nước. Hiện nay, Làng Vàng có khoảng gần 300 hộ dân với trên 1200 nhân khẩu; hàng trăm gia đình có nhà tầng kiên cố to đẹp; Trên 8 chục người có trình độ Đại học, trên Đại học. Làng có 4 người tham gia lực lượng vũ trang cấp Đại tá, thượng tá. Nhiều cán bộ trưởng phó ngành cấp tỉnh, huyện, địa phương ở các thời kỳ…Nhiều gia đình, dòng họ có con cháu trưởng thành, đang giữ các cương vị trọng trách, có nhiều cống hiến cho xã hội. Điển hình trong số đó như: gia đình cụ Nguyễn Văn Tiến, Nguyễn Văn Khả, Nguyễn Văn Cần, …….

Nhà văn hóa Làng Vàng

Mùa xuân này về với quê hương làng Vàng, chắc hẳn mọi người sẽ ngỡ ngàng trước quần thể nhà văn hóa như đình, chùa làng, nhà văn hóa, trường mầm non… Sự thay đổi thiết chế văn hóa ở đây diễn ra rất nhanh chóng. Làng đã có gần 5000 mét đường bê tông chạy quanh làng, hàng nghìn mét mương đã được cứng hóa, cánh đồng thâm canh có thu nhập kinh tế cao đã được quy hoạch. Sự phát triển của phong trào văn hóa, văn nghệ, thể thao như bóng chuyền, bóng đá nữ, hát dân ca….đã làm cho đời sống tinh thần của nhân dân thêm phong phú và thi vị. Làng liên tục nhiều năm đã được công nhận làng văn hóa cấp huyện, cấp tỉnh. Bức tranh tổng hợp ấy không chỉ khẳng định sự đổi mới đi lên của quê hương thôn Vàng mà còn góp phần thăng hoa vẻ đẹp về cảnh quan môi trường, mang linh hồn dân tộc Việt và đậm đà cảnh sắc làng quê.

Một ngày không xa, cùng với quần thể trường ĐH Nông Lâm, làng Vàng sẽ trở thành một điểm du lịch sinh thái quê, mời gọi khách đến thăm quan. Nhân dân Làng Vàng và thế hệ trẻ hôm nay tự hào về những trang sử vàng truyền thống của quê hương và có trách nhiệm gìn giữ, tô điểm cho những trang sử ấy được mãi sáng ngời.

 

Hoàng Thương

 

Related Articles

Leave a Comment