Home Tin TứcQuê hương Hiệp HoàNgười Hiệp Hòa Dạy học theo phương pháp “Bàn tay nặn bột” ở Trường Tiểu học Mai Trung số 2- Một năm nhìn lại

Dạy học theo phương pháp “Bàn tay nặn bột” ở Trường Tiểu học Mai Trung số 2- Một năm nhìn lại

by HiephoaNet

Phương pháp Bàn tay nặn bột (PP BTNB) là một phương pháp dạy học tích cực dựa trên thí nghiệm tìm tòi – nghiên cứu, áp dụng cho việc giảng dạy các môn khoa học tự nhiên.

Bàn tay nặn bột là một chiến lược về giáo dục khoa học, được Giáo sư Georger Charpak (người Pháp) sáng tạo ra và phát triển từ năm 1995 dựa trên cơ sở khoa học của sự tìm tòi – nghiên cứu, cho phép đáp ứng những yêu cầu dạy học mới. Bàn tay nặn bột chú trọng đến việc hình thành kiến thức cho học sinh bằng các thí nghiệm tìm tòi nghiên cứu để chính các em tìm ra câu trả lời cho các vấn đề được đặt ra trong cuộc sống thông qua tiến hành thí nghiệm, quan sát, nghiên cứu tài liệu hay điều tra…

Xác định việc triển khai thực hiện PP BTNB là nhiệm vụ trọng tâm của đơn vị trong năm học 2015 – 2016 nên Nhà trường đã tích cực triển khai phương pháp dạy học này trong môn Tự nhiên & Xã hội lớp 1,2,3 và môn Khoa học lớp 4,5. Sau một năm thực hiện đã thu được những kết quả rất đáng khích lệ.

Ngay từ đầu năm học, BGH nhà trường đã cùng với các tổ trưởng rà soát, thống kê các tiết học sử dụng được PP BTNB ở môn TNXH (lớp 1,2,3) và môn Khoa học (lớp 4,5). Triển khai dạy thí điểm 3 tiết tại các lớp 3,4,5 dự giờ, trao đổi rút kinh nghiệm kịp thời cho mỗi tiết dạy. Sau đó triển khai trong toàn trường đối với các môn: Tự nhiên và xã hội lớp 1,2,3; Khoa học lớp 4,5. Hướng dẫn giáo viên ghi lại lưu ý về những vướng mắc, khó khăn trong quá trình thực hiện ở mỗi bài, mỗi chương cụ thể để thống nhất cách thực hiện trong toàn khối. Trong quá trình triển khai, nhà trường tổ chức sinh hoạt chuyên môn để giúp giáo viên chia sẻ việc thực hiện dạy học PP BTNB theo từng bài mà GV đã lựa chọn.

Qua đó, giáo viên nắm chắc PP dạy học, chủ động soạn bài, tích cực suy nghĩ, tìm tòi, sưu tầm đồ dùng thí nghiệm dạy học theo PP BTNB. Ngoài ra các giáo viên phải đọc nhiều tài liệu hơn để hiểu biết về kiến thức khoa học để giải thích các tình huống do học sinh đưa ra trong tiết học.

Học sinh hứng thú trong học tập, các em được tự tìm tòi, tự khám phá và tìm ra kiến thức mới nên các em rất thích. Học sinh hiểu bài chắc và khắc sâu được kiến thức. Đồng thời phương pháp dạy học BTNB cũng góp phần giúp học sinh phát triển năng lực quan sát, thực hành; kĩ năng làm việc theo nhóm,… rèn được nhiều kỹ năng: kỹ năng diễn đạt qua ngôn ngữ nói, viết; tự tin, mạnh dạn hơn khi diễn đạt trước đám đông.

Tuy vậy, trong quá trình triển khai thực hiện PPBTNB cũng đã bộc lộ nhiều khó khăn, thách thức cần giải quyết, đó là:

Phương pháp BTNB đòi hỏi điều kiện trang thiết bị dạy học (các dụng cụ làm thí nghiệm, thực hành) phải đầy đủ. Song thực tế hiện nay tại nhà trường, trang thiết bị thí nghiệm chưa đáp ứng được nhu cầu của phương pháp mới này. Mặt khác, khi dạy các giáo viên phải chuẩn bị công phu, một thí nghiệm có thể phải làm lại vài lần, mất nhiều thời gian nên tâm lý còn ngại thực hiện.

Khi dạy học theo PP BTNB, ngay từ bước tiến hành đầu tiên, GV phải tìm được tình huống có vấn đề liên quan đến bài học để khơi gợi sự khao khát tìm hiểu cái mới lạ từ HS. Điều này không hề đơn giản. Người thầy phải có kiến thức vững và nhanh nhạy mới tìm ra được tình huống phù hợp với bài học, với đối tượng là HS tiểu học. Khi đã có được tình huống nêu vấn đề nhưng HS lại không tìm ra được vấn đề cốt lõi cần tìm hiểu thì đòi hỏi GV phải nhanh chóng, khéo léo để đưa về vấn đề cần học.

Với các bước kế tiếp, nếu HS không đề xuất được thí nghiệm nào hay các đề xuất thí nghiệm của cả lớp đều không đúng. Hoặc đề xuất thí nghiệm của các em đúng nhưng đồ dùng chuẩn bị cho thí nghiệm hiện thời không có, khi đó GV còn rất lúng túng. Mặt khác các thực nghiệm đều do chính HS đề xuất và thực hiện nên GV khó có thể kiểm tra hết các nhóm để phát hiện ngay sai sót trong quá trình thực hiện của các em. Đặc biệt với các lớp học thụ động, kiến thức hạn chế thì tiết dạy theo phương pháp này còn chưa hiệu quả. Vì tình huống đưa ra các em sẽ không tìm được vấn đề cần đặt ra, các em sẽ không đề xuất được thực nghiệm, sẽ không dự báo được kết quả thực nghiệm.

Các em HS phải có vốn kiến thức thực tế phong phú, phải chủ động học tập, phải năng động, sáng tạo, mạnh dạn, tự tin chia sẻ ý kiến, biết đưa ra những ý kiến phản biện.

Dạy học theo PP BTNB là phương pháp phát huy tốt khả năng tự học, tư khám phá, khuyến khích sự say mê nghiên cứu khoa học, đồng thời góp phần hình thành nhiều phẩm chất năng lực cho học sinh. Do vậy, trong năm học tới nhà trường tiếp tục tăng cường tổ chức sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học để giáo viên chia sẻ, học tập kinh nghiệm và tháo gỡ khó khăn khi dạy học theo PP BTNB. Trước khi bước vào năm học mới, tổ chức sinh hoạt chuyên đề để tất cả các giáo viên trong từng khối lớp tập trung nghiên cứu, thiết kế các bài học có thể vận dụng phương pháp “Bàn tay nặn bột”, liệt kê các đồ dùng cần thiết tối thiểu, kiểm tra trong tủ thiết bị của lớp để xem thiếu những thiết bị nào, để tiếp tục bổ sung, mua sắm thêm các đồ dùng thiết bị theo yêu cầu của GV. Ban giám hiệu nhà trường xây dựng kế hoạch, chỉ đạo các tổ, khối chuyên môn dựa vào các bài dạy giáo viên có thể áp dụng, xây dựng kế hoạch dạy học theo từng tuần, từng ngày để tiện kiểm tra, theo dõi giáo viên thực hiện. Đồng thời, tổ chức cho CBGV giao lưu học hỏi tại các trường tiêu biểu trong và ngoài huyện.

Một số hình ảnh:

Triệu Vũ Hạnh

Related Articles

Leave a Comment