Home Tin TứcQuê hương Hiệp HoàNgười Hiệp Hòa Trò chuyện với Giáo sư (quê xã Mai Đình) trẻ tuổi nhất Việt Nam

Trò chuyện với Giáo sư (quê xã Mai Đình) trẻ tuổi nhất Việt Nam

by HiephoaNet

Cập nhật: Thứ hai, 21/2/2011 | 14:15:22

Giáo sư (GS) Đặng Văn Soa (sinh năm 1962)- Giảng viên cao cấp, Phó Chủ nhiệm Khoa Vật lý, Chủ nhiệm bộ môn Vật lý lý thuyết, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội được phong hàm GS năm 2007, khi mới bước vào tuổi 45. Năm ấy, tên của anh xuất hiện dày đặc trên các trang báo vì anh là tân GS trẻ tuổi nhất Việt Nam lúc bấy giờ (ngoài GS Ngô Bảo Châu được phong đặc cách năm 2005, khi mới 33 tuổi). Mãi gần đây, khi tìm hiểu những “Người Bắc Giang tiêu biểu”, chúng tôi mới biết và thật tự hào vì anh là người thôn Mai Trung, xã Mai Đình, huyện Hiệp Hoà.

GS.TS Đặng Văn Soa- Giảng viên cao cấp, Phó Chủ nhiệm Khoa Vật lý, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội.

Hẹn gặp anh ở Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, nơi anh đang công tác, dù chưa một lần gặp nhưng chúng tôi dễ nhận ra anh bởi sự “chân chất”, hiền hậu và dễ mến. Trò chuyện cùng anh, thấy cách ứng xử của anh với đồng nghiệp, học trò, toát lên một vẻ khiêm tốn, say mê, cuốn hút và đầy trí tuệ. Con người anh, có lẽ rất phù hợp và dường như sinh ra để nghiên cứu khoa học và làm thầy. Nhưng với lĩnh vực lý thuyết trường lượng tử và hạt cơ bản mà anh đã và đang say mê nghiên cứu, quả thật quá khó và trừu tượng với nhiều người, tôi cứ thắc mắc không hiểu cơ duyên nào đưa anh đến với nó. Rất thân tình, anh tâm sự: Năm 1979, anh được cô giáo chủ nhiệm “xui” thi vào Khoa Vật lý, Trường Đại học Tổng hợp. Lúc đầu anh không thích vì nghĩ đơn giản tổng hợp như cửa hàng bách hoá ở phố huyện bấy giờ, trong khi nguyện vọng muốn học sư phạm để trở thành thầy giáo. Khi vào học Đại học Tổng hợp, lại chính các thầy giáo phát hiện ra khả năng học tập nghiên cứu khoa học của anh và khuyên anh học chuyên ngành Vật lý lý thuyết- chuyên ngành mà anh cũng rất yêu thích bởi anh ngưỡng mộ các nhà khoa học vĩ đại của thế giới như: Niutơn, Anhstanh, Lanđau… Sau khi tốt nghiệp đại học năm 1983, anh trở thành giảng viên trường đại học và dành thời gian nghiên cứu chuyên sâu lý thuyết trường và hạt cơ bản. Năm 1995, sau khi có một số công trình khoa học được đăng tải trên các tạp chí  khoa học uy tín trên thế giới, anh bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ “Sự chuyển hoá của Photon thành các hạt nhẹ trong trường điện từ ngoài” tại Trường Đại học Quốc gia Hà Nội.

Nhớ lại “những ngày thơ ấu” ở quê nhà- Mai Đình (Hiệp Hoà), anh bảo tuổi thơ của anh cũng như bao bạn bè cùng trang lứa thật “dữ dội” bởi những năm tháng còn chiến tranh. Nhà đông anh em (7 người), anh là con thứ 5 trong gia đình, các anh chị lớn đã đi bộ đội, anh trở thành niềm hy vọng của gia đình. Thuở nhỏ còn được học ở trường làng nhưng lớn lên, anh phải theo gia đình lên Đại Từ (Thái Nguyên) để học tiếp cấp II, III. Xa nhà 18 cây số, sáng học, tận dụng những buổi chiều rỗi rãi, anh đi bộ 5-7 cây số để vào rừng kiếm củi, bán lấy tiền trang trải thêm cuộc sống. Sau này, khi học hành đỗ đạt và có điều kiện đi nhiều nước trên thế giới, anh vẫn không quên tuổi thơ kiếm củi của mình. Anh bảo: “Nếu không có những buổi chiều đi kiếm củi, chắc mình cũng không có đủ nghị lực và quyết tâm học tốt để thoát nghèo”.

Một trong những điều anh luôn trân trọng và nhắc đến, đó là anh may mắn có được sự giúp đỡ, chỉ bảo tận tình của các thầy giáo cả ở trong và ngoài nước. Ngay từ khi làm nghiên cứu sinh, anh đã được học bổng ở Pháp, Nhật Bản, sau này anh  có một số công trình khoa học chung với các GS tên tuổi ở một số trung tâm khoa học quốc tế uy tín thế giới. Từ năm 1995 đến nay, mỗi năm vài tháng, anh vinh dự được các trung tâm khoa học danh tiếng trên thế giới mời cộng tác, tham gia nghiên cứu, như: Trung tâm quốc tế về Vật lý lý thuyết (ICTP) đặt tại thành phố Trieste của Italy; Viện Nghiên cứu Hạt nhân châu Âu (CERN), Thuỵ Sĩ; Viện LAPP, Trường Đại học Pari 6; Viện Năng lượng cao KEK, Trường Đại học Kyoto, Đại học Chuo (Nhật Bản); Trường Quốc tế SISSA (Italy); Trường Đại học Hoàng gia Thái Lan; Trường Đại học NCU (Đài Loan) v.v… Anh cũng được mời tham gia nhiều hội thảo quốc tế và gần đây nhất, năm 2009, anh cùng đồng nghiệp tổ chức thành công hội thảo quốc tế về “Vật lý hạt cơ bản” tại Việt Nam với tư cách Trưởng ban tổ chức, có hơn 60 đoàn cán bộ khoa học quốc tế tham dự, trong đó có Việt Nam. Nhiều công trình của anh được đăng tải trên các tạp chí khoa học uy tín hàng đầu thế giới và được giới chuyên môn ghi nhận, đánh giá cao. Từ sự say mê và làm khoa học một cách nghiêm túc, uy tín của mình, năm 2002, anh vinh dự được Nhà nước công nhận là PGS, khi anh đang công tác ở Nhật Bản và 5 năm sau, một lần nữa, khi mới 45 tuổi, anh lại là tân GS trẻ tuổi nhất Việt Nam lúc bấy giờ. Hiện nay, ngoài công việc quản lý, giảng viên cao cấp của Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, anh còn là Thư ký Hội đồng chức danh GS Nhà nước ngành Vật lý.

Gần 30 năm giảng dạy và nghiên cứu ở trường đại học, lại là trường sư phạm hàng đầu cả nước nên anh luôn tâm niệm “sản phẩm” mình làm ra không đơn thuần là truyền cho sinh viên một nghề mà còn là cầu nối tiếp tục đào tạo ra những người thầy cho nền giáo dục nước nhà. Với anh, hạnh phúc lớn nhất không phải là những công trình khoa học được công nhận, đăng tải trên các tạp chí quốc tế mà trước hết, là sự trưởng thành của các thế hệ học trò. Bởi vậy, anh luôn dành thời gian, tâm huyết tìm ra những phương pháp giảng dạy mới thu hút, hấp dẫn học trò. Anh bảo: “Nếu trong giờ giảng mà chỉ có thầy độc thoại, học sinh thụ động nghe và chép thì hiệu quả sẽ không cao. Người thầy phải biết khơi nguồn, thân thiện, tạo không khí thoải mái trong lớp học, biết “kích thích” học sinh suy nghĩ, trao đổi ý kiến thì các em sẽ tiếp thu bài tốt hơn và nhớ lâu hơn”. Anh tâm niệm: “Muốn trở thành thầy giỏi thì phải toàn diện trên ba khía cạnh: Tri thức, đạo đức và nghiệp vụ sư phạm”. Chính từ suy nghĩ đó mà mỗi giờ giảng của anh đều là sự cộng hưởng thú vị giữa thầy và trò, rất hấp dẫn sinh viên. Có thể nói, giờ đây, anh đã có rất nhiều học trò thành đạt, nhiều người trong số họ là đồng nghiệp, cộng sự của anh trong các công trình khoa học. Ngay ở bộ môn Vật lý lý thuyết mà anh làm Chủ nhiệm có 14 giảng viên thì có tới  11 người có trình độ từ Tiến sĩ trở lên, 3 người đang làm nghiên cứu sinh. Trong Khoa Vật lý, có khoảng 80 cán bộ, giáo viên thì hơn một nửa là GS, PGS, Tiến sĩ; trong số đó nhiều cán bộ trẻ là các học trò nhiều thế hệ của anh và các đồng nghiệp.

Tưởng chừng một người như anh chỉ biết đến khoa học và khô khan với vật lý axion, vật tối chất, sóng hấp dẫn…nhưng khi nhắc đến quê nhà, anh cũng có những niềm riêng trăn trở. Một chút gì đó bâng khuâng trong anh khi đất quê đang trở thành đất công nghiệp; một chút gì đau đáu khi Bắc Giang chưa xây dựng được  trường đại học và cả một chút hụt hẫng khi mỗi mùa tuyển sinh, anh đều xem danh sách và thấy cứ vơi dần, vơi dần học trò quê mình không đi theo con đường nghiên cứu khoa học cơ bản … Anh bảo anh rất muốn được trở về quê, được đóng góp chút gì đó cho quê mình nhưng không biết phải làm gì và bắt đầu như thế nào. Chúng tôi tin những tâm sự rất chân thành, mộc mạc của anh- một trong số GS trẻ tuổi nhất của Việt Nam và hy vọng sẽ có ngày anh trở lại quê nhà…

Thu Hương – Việt Hưng http://baobacgiang.com.vn/12/69218.bgo

 

Related Articles

Leave a Comment