Home Tin TứcVăn hoá - Xã hội Khóa học của “Đêm trước và sáng hôm Đổi Mới”

Khóa học của “Đêm trước và sáng hôm Đổi Mới”

by HiephoaNet

Hôm về dự họp với đại diện các khóa chuẩn bị cho cuộc hội trường lớn nhất sắp đến: Ngày kỷ niệm 50 năm thành lập và đón nhận Huân chương Độc lập hạng Ba của Trường THPT Hiệp Hòa số 1, tôi rất tán đồng với ý kiến nên gọi các khóa từ 1 đến 50 cho nó… truyền thống. Tức là khóa chúng tôi (1984-1987) sẽ được gọi là Khóa 23. Tôi xin mạo muội gọi vui vui là: Khóa học của “Đêm trước và sáng hôm Đổi Mới”, xin bạn đọc chớ suy diễn về  cách đặt tên này, cũng chỉ là để gợi chút gì về kỷ niệm xưa thôi…

“Củ khoai củ sắn thay cơm…”

Mùa Thu năm 1984, chúng tôi nhập trường để trở thành những nam sinh, nữ sinh Trung học phổ thông. Điều này quan trọng lắm với mỗi con người, ai chả biết vậy. Với tôi có một niềm vui riêng khi ấy, đó là trong khi các bạn phải nín thở đón chờ kết quả thi tuyển đầu vào, thì tôi là một trong số học sinh có thành tích trong kỳ thi học sinh giỏi cấp tỉnh trở lên, được tuyển thẳng. Và nữa, cái chòm dân cư thuộc xóm Dinh Đồng thuần nông của tôi nằm tít cuối xã Thường Thắng, từ thuở có trường cấp 3 đến giờ mới có tôi là người thứ hai (sau chị gái trên tôi) theo học. Nói thế để biết là vinh dự lắm, mà cũng lo âu lắm. Mẹ tôi thấy hai chị em  cũng vào học cấp 3 thì đã than vắn thở dài: “Lấy gì mà nuôi chúng bay học bây giờ?”.

Năm ấy thiếu gạo trầm trọng, nhà tôi 9 khẩu ăn nên càng khó khăn. Hai chị em tôi đi học xa 5 cây số, đường ổ gà ổ ngựa, học 5 tiết đạp xe về nhà sờ miếng cơm nguội  ngắt, độn toàn sắn khoai mà đâu có đủ no! Chưa kể, xe đạp cọc cà cọc cạch, chị đứt xích em bục săm là “chuyện thường ngày ở huyện”. Quyển sách quyển vở cũng chả mua đủ dùng bao giờ. Quần áo thì… thôi rồi. Có mỗi hai bộ thay đổi, đợt nào mưa gió ẩm ướt dài ngày là khốn khổ vì giặt thì phơi mấy ngày không khô, không giặt thì bẩn chả ai muốn ngồi gần. Tôi nhớ không ít lần vì sớm tinh mơ dậy chuẩn bị đi học sờ đến quần áo vẫn ướt, đành đốt rạ (ngày ấy đun bằng rạ thôi, vì rơm còn phải nuôi trâu bò) để hong khô, ra cũng ẩm nên hong đâu có khô ngay, để lại thứ mùi oi khói, đến lớp trời sáng rõ thì thấy màu khói loang lổ, nghĩ mà buồn cười rơi… nước mắt.

Bây giờ kể lại những chuyện này cho các con, chính tôi cũng tưởng như đó là một giấc mơ chứ chưa nói đến các con, chắc chúng chả thể nào hình dung ra được. Đó là những ngày mà người ta ví hình ảnh là “đêm trước Đổi Mới”. Cuối năm 1986, Đại hội Đảng VI đề ra đường lối Đổi Mới toàn diện đất nước. Khóa chúng tôi giữa năm 1987 mới ra trường thì chả coi như  vắt qua “đêm trước” và “sáng hôm Đổi Mới” là gì? Gọi là “sáng hôm Đổi Mới” nhưng vì mới là “sáng tinh mơ” nên đâu đã sáng ngay được, cái nghèo, cái khổ còn đeo đẳng mãi đến vài năm sau cơ…

Khóa của nhiều sự thay đổi…

Chuyện nghèo tạm kể vài điều vậy, kể nhiều phản cảm, bảo “biết rồi khổ lắm…”. Khóa chúng tôi trong ba năm học ngoài đặc điểm “vắt qua” như tôi vừa mạo muội nói thế, còn là khóa có nhiều thay đổi cả về cơ cấu lớp, lẫn cơ chế quản lý. Cũng xin được mạo muội xin phép được nói theo cảm nhận của cá nhân người viết bài này rằng sự thay đổi này mang dấu ấn đậm nét của thầy Hiệu trưởng Dương Quang Luân. (Thầy Dương Quang Luân tôi đã từng viết bài báo “Thầy Luân bốn trong một” cũng đã đăng trên hiephoa.net, tuy không nói đến giai đoạn thầy làm hiệu trưởng nhưng cũng giới thiệu để các bạn tìm đọc).

Lúc đầu vào khối 10, các lớp được chia theo “truyền thống”, tức là thị trấn Thắng, Đức Thắng thì thường vào lớp A, B; xã Thường Thắng chúng tôi thường vào lớp H, chung với Lương Phong… Lên lớp 11, Nhà trường chủ trương phân ban căn cứ vào kết quả năm học trước để xếp lại, cơ bản hai lớp A (ban Tự nhiên) và B (ban Xã hội). Vậy là xáo trộn rất nhiều. Tôi đang từ lớp 10H, chuyển lên 11B. Nhiều bạn từ 10A, 10B lại chuyển “xuống” 11C, D… Về cơ chế thì cũng thay đổi, thay giáo viên chủ nhiệm lớp bằng giáo viên chủ nhiệm Khối (cơ bản là thầy trong Ban giám hiệu kiệm nhiệm).  Mặt khác, tăng cường vai trò tự quản của đội ngũ cán bộ lớp, cán bộ Đoàn. Lần đầu tiên Bí thư Đoàn trường là học sinh, các thầy cô Ban chấp hành Đoàn trường cũ làm cố vấn. (Tôi là Phó Bí thư Đoàn trường là học sinh đầu tiên trong lớp 11 và 12). Sau đó cũng được ghi nhận là sự thay đổi gần như là đột phá của cả tỉnh Hà Bắc cũ về cơ chế công tác Đoàn trong trường học phổ thông lúc bấy giờ.

Về chất lượng học tập có thay đổi hay không tôi không dám bàn, nhưng cơ chế tự quản đã tỏ ra có tác dụng, khi các hoạt động Đoàn, lớp được cải thiện rõ. Đoàn trường đã tổ chức thành công nhiều hoạt động được Nhà trường và Huyện đoàn đánh giá khá cao (như lao động làm thủy lợi, hội trại, liên hoan văn nghệ, các đội thanh niên tự quản duy  trì  nề nếp trật tự…). Vì thế mà “nước nổi thì bèo nổi”, tổng kết năm học 1985-1986, tập thể Đoàn Thanh niên Nhà trường, anh Đào Sáng (Bí thư) và tôi Nguyễn Hoàng Sáu (Phó Bí thư) được Trung ương Đoàn tặng Bằng khen.

(còn nữa)

Nhà báo Nguyễn Hoàng Sáu (cựu học sinh Khóa 1984-1987)

 

Related Articles

Leave a Comment