Trang chủ Tin TứcKinh tế Nói thêm về ngôi mộ có liên quan đến Đề Thám ở Mai Trung

Nói thêm về ngôi mộ có liên quan đến Đề Thám ở Mai Trung

Đăng bởi HiephoaNet

Tôi được đọc bài (2 kỳ) của cựu chiến binh Nguyễn Thế Tính đăng trên Hiephoa.net, rồi qua thông tin của ông mà tôi tìm đọc thêm bài của Thảo Lăng trên VTC news, rồi lại tiếp tục được đọc những trao đi đổi lại của Thảo Lăng với ông Tính. Là một người công tác xa quê, nhưng nhà ở cách “ngôi mộ của người hành khất” có hơn cây số đường làng, nên tôi vốn đã nghe nhiều chuyện, đã thâm nhập cũng khá là bài bản để viết bài: “Về ngôi mộ có liên quan tới Đề Thám tại Bắc Giang: Câu trả lời còn đang bỏ ngỏ”, đăng trên Tạp chí Văn hóa quân sự (Cơ quan của Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam, số tháng 5-2007). Nay nhân cuộc trao đổi này mà tôi có mấy lời tham góp.

Đền thờ cụ Hoàng Hoa Thám do người dân dựng lên tại Mai Trung

Trước hết tại sao tôi lại đặt vấn đề là “ngôi mộ có liên quan tới Đề Thám” là bởi căn cứ vào những hiện vật mới được phát hiện mà ông Nguyễn Văn Sử (người xóm Tân Lập, thôn Cẩm Trang, xã Mai Trung, Hiệp Hòa, Bắc Giang) đã giao nộp cho cơ quan chức năng của huyện Hiệp Hòa và tỉnh Bắc Giang thì nói ngôi mộ này có liên quan đến Đề Thám là có cơ sở. Điều này đã được rất nhiều đoàn các nhà khoa học đến khảo sát trực tiếp và có đánh giá. Tôi đã gặp PGS.TS Nguyễn Văn Nhật – Viện trưởng Viện Sử học, người đã trực tiếp về địa bàn này, ông cho rằng: “Sau khi khảo sát, chúng tôi đã có bài viết đăng trên Tạp chí Nghiên cứu lịch sử, với mục đích để chờ dư luận, nhất là các nhà sử học lên tiếng… Việc phát hiện này là rất đáng quan tâm. Nên có cuộc khảo sát thật kỹ lưỡng, cần thiết phải tiến hành khai quật ngôi mộ, sử dụng các biện pháp khoa học tiên tiến để làm sáng tỏ xem có phải là hài cốt của Đề Thám hay không. Cũng cần có một hội thảo khoa học về vấn đề này. Về phía chuyên môn, chúng tôi sẵn sàng “vào cuộc”. Tôi cũng đã đến gặp GS Đinh Xuân Lâm, người đã có nhiều công phu nghiên cứu về cuộc khởi nghĩa Yên Thế và lãnh tụ Hoàng Hoa Thám, GS cũng cho rằng: “Rất nên có cuộc khai quật khảo cổ học ngôi mộ này, biết đâu lại phát hiện được những điều mà xung quanh di cốt của cụ Đề lâu nay vẫn còn là một ẩn số lớn”.  Về Mai Trung thâm nhập để lấy tư liệu, tôi gặp các lãnh đạo địa phương cấp thôn, xã, đều có những suy nghĩ rất trăn trở về câu chuyện ngôi mộ này, bởi mấy năm nay dư luận xôn xao, người ra vào liên tục, đến mức gây xáo trộn cuộc sống vốn bình yên của một làng quê hẻo lánh lâu nay. Ông Ngô Văn Biển (Bí thư Đảng ủy xã khi đó) bộc bạch: “Cấp ủy, chính quyền và nhân dân xã Mai Trung muốn cơ quan chức năng khai quật ngôi mộ này, không phải để mục đích hưởng lợi khi nó trở thành di tích lịch sử; điều mong mỏi của chúng tôi là làm sao đi đến kết luận rõ ràng để khỏi phải có những dư luận trái ngược nhau, ảnh hưởng đến tâm lý chung của nhân dân quanh vùng. Dù có thể không phải là mộ của cụ Đề Thám mà chỉ là mộ của “người hành khất” như gần thế kỷ nay thì chúng tôi vẫn tôn trọng giữ gìn. Chúng tôi đã có văn bản gửi lên các cấp từ huyện, tỉnh, Viện Sử học, rồi rất nhiều đoàn về tìm hiểu, báo chí cũng đã nêu, nhưng rồi lại rơi vào im lặng. Ngôi mộ thì vẫn còn đó. Chúng tôi vẫn phải chờ…”. Có lẽ người bận bịu nhất, khổ tâm nhất là ông Nguyễn Văn Sử, người được ghi nhận là rất tâm huyết với việc trông nom ngôi mộ này, trăn trở: “Bên cạnh nhiều người ủng hộ những phát hiện của tôi về ngôi mộ và những tư liệu về mối quan hệ giữa cụ tôi với cụ Đề, không ít người tỏ ra nghi ngờ, thậm chí tố cáo tôi là kẻ giả mạo. Tôi rất lo không biết liệu rồi có giữ được hài cốt trong ngôi mộ này không, bởi biết đâu có kẻ nào đó vì động cơ không tốt mà đào mất thì lấy gì để các nhà khoa học nghiên cứu”.

Bốn năm kể từ ngày tôi đưa in bài báo này, tôi cũng đã đọc nhiều những bài báo của các đồng nghiệp đăng trên các báo, tạp chí về ngôi mộ. Cũng như các đồng nghiệp và giới sử học, chúng tôi hy vọng nhờ tiếng nói của mình mà ngôi mộ của “người hành khất” kia trước sau rồi cũng được khai quật, nghiên cứu để làm sáng rõ thực hư mà tin chắc rằng không hề tốn kém như hàng bao cuộc khai quật tốn công tốn của khác đã từng làm khi nghi có hài cốt của cụ Đề Thám. Nhưng tất cả cuối cùng vẫn rơi vào im lặng. Ông Sử không ít lần lên nhà tôi vào dịp cuối tuần bằng chiếc xe đạp cà tàng, vẫn đau đáu cái nỗi niềm rằng chả còn biết kêu ai được nữa, giờ chỉ còn biết kêu trời thấu cho tấm lòng của ông với ngôi mộ mà bao năm ông chăm nom hương hỏa. Điều khiến ông ấm lòng nhất, đó là các cháu con mấy đời của cụ Đề vẫn thường liên hệ với ông, thăm hỏi, nhờ ông chăm nom phần mộ mà trong tâm khảm của họ, họ thấy dường như có mối liên hệ nào đó rất gần gụi. Bức tượng đồng bán thân họ cung tiến bây giờ đặt trong nhà thờ cụ lúc nào cũng nghi ngút khói hương. Ngày được coi là giỗ “người hành khất” bây giờ được coi như ngày lệ làng với những lễ nghi hoành tráng và ấn tượng, khách thập phương về hành lễ trong dịp này ngày một nhiều hơn…

Một người viết chắc còn rất trẻ như Thảo Lăng nghe nói cũng khá công phu tìm hiểu để viết bài về ngôi mộ này mà đặt vấn đề “Biến mộ người ăn mày thành mộ cụ Hoàng Hoa Thám?” đọc lên tôi cũng thấy chạnh lòng. Nội dung cụ thể của bài viết tôi xin phép không bàn kỹ, nhưng tôi chỉ muốn trao đổi về cách đặt vấn đề mà tác giả bài viết đặt ra trong phần hai. Cứ cho đây là câu hỏi nghi vấn, người viết hoàn toàn có quyền đặt câu hỏi như vậy, nhưng vấn đề là qua nghiên cứu của tác giả bài này, tác giả muốn hỏi ai “biến” mới được chứ? Ông Sử, người được giao trông nom ngôi mộ cố tình “biến” mộ người ăn mày thành mộ cụ Hoàng Hoa Thám ư? Hay cả người dân và chính quyền xã Mai Trung muốn “biến”? Căn cứ vào đâu mà tác giả đặt câu hỏi như vậy, trong khi như trên tôi đã nhắc lại nguyên văn lời ông Bí thư Đảng ủy xã Mai Trung là mong muốn có kết luận rõ ràng, và “dù không phải là mộ cụ Đề Thám mà chỉ là mộ của “người hành khất” như gần thế kỷ nay thì chúng tôi vẫn tôn trọng, giữ gìn” cơ mà.

Tôi không có ý tranh luận nhiều với tác giả Thảo Lăng, bởi những ai quan tâm đến câu chuyện ngôi mộ của “người hành khất” ở Mai Trung đều có thể và có quyền có những đánh giá khác nhau về nó, nhưng nhân đây tôi cũng nêu lại quan điểm cá nhân của tôi là:

Một là, ngôi mộ của “người hành khất” ở Mai Trung có liên quan đến Đề Thám và cuộc khởi nghĩa Yên Thế. Vì vậy đã nhận được sự quan tâm rất lớn của không chỉ nhân dân trong vùng, mà còn được các cơ quan thông tấn báo chí nêu rất nhiều, tạo ra rất nhiều luồng dư luận, thậm chí là trái ngược nhau. Điều này đã và đang ảnh hưởng sâu sắc đến không chỉ dư luận xã hội trong vùng mà có thể một mặt nào đó còn ảnh hưởng đến an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn này.

Hai là, để đi đến hồi kết của câu chuyện này, đề nghị cơ quan chức năng của huyện Hiệp Hòa, tỉnh Bắc Giang, các nhà khoa học lịch sử nên có cuộc khai quật để giám định, nghiên cứu (“giải mã”) làm sáng tỏ thực hư di cốt trong ngôi mộ có phải của cụ Đề hay không, đưa ra những kết luận chính xác và những chỉ đạo đúng đắn nhằm làm cho ngôi mộ trở về đúng với giá trị thực của nó, không để bức xúc kéo dài trong dư luận của nhân dân quanh vùng. Câu hỏi “tại sao không” vẫn còn đó, tôi xin dành cho dư luận bạn đọc và chính những người có trách nhiệm ở các cấp mà như tôi vừa nêu ở trên đây.

Nguyễn Hoàng Sáu, Biên tập viên văn học – Nhà xuất bản Quân đội nhân dân

Hà Nội ngày 1 tháng 4 năm 2010

 

Bài liên quan

Gửi bình luận