Trang chủ Tin TứcVăn hoá - Xã hội Nghĩa tình trên quê hương Đại tướng Võ Nguyên Giáp

Nghĩa tình trên quê hương Đại tướng Võ Nguyên Giáp

Đăng bởi HiephoaNet

Về Quảng Bình trong một ngày đầy nắng. Biển xanh, cát trắng và nắng vàng. Sông Nhật Lệ và con đường mới chạy dọc bờ sông, nơi có bến đò Mẹ Suốt ngập trong nắng, đẹp đến nao lòng. Có ai đó bảo rằng, đến Quảng Bình như trở về quê. Gần gũi và thân thương lắm. Năm 1998, tôi cũng có dịp về Quảng Bình, ao ước một lần về lại, thế mà đã tròn mười hai năm. Và lần này, tôi may mắn được tham gia đoàn đại biểu Nhà xuất bản (Nxb) Quân đội nhân dân do Đại tá Nguyễn Duy Tường- Bí thư Đảng ủy, Phó Giám đốc-Phó Tổng biên tập làm trưởng đoàn, vào Quảng Bình theo lời mời của Liên hiệp Thư viện 6 tỉnh Bắc miền Trung…

Bắc cầu cho “mối lương duyên”…

Từ chiều hôm trước, người làm thư viện sáu tỉnh đổ về, người từ Hà Nội vào, gặp nhau, dù mới quen hay đã tỏ, đều tay bắt mặt mừng, chuyện trò râm ran. Khách sạn Công đoàn nằm sát bờ biển Nhật Lệ đang nhộn nhịp giữa mùa du lịch, giờ càng trở nên sôi động hơn. Người vui nhất và cũng bận rộn nhất có lẽ là chị Phan Thị Lý-Giám đốc Thư viện Quảng Bình. Liên hiệp Thư viện các tỉnh Bắc miền Trung ra đời từ cuối năm 1992. Từ đó, mỗi năm Giám đốc thư viện một tỉnh đảm nhiệm chức Chủ tịch; năm vừa rồi chị Lý đảm nhận trọng trách này. Đây là một tổ chức nghề nghiệp, mang tính tự nguyện, nhằm tăng cường hợp tác, trao đổi kinh nghiệm, nâng cao kỹ năng, năng lực chuyên môn quản lý cho cán bộ và nhân viên thư viện; khai thác nguồn thông tin, sử dụng có hiệu quả tiềm năng thông tin cho người đọc… Chị Lý thật thà bảo: “Khi ý định tổ chức trưng bày, giới thiệu sách về Đại tướng bên lề hội nghị, muốn mời Nxb Quân đội nhân dân lắm, nhưng nghĩ các anh bận việc quân, mời cũng chắc gì… Sau cùng, quyết định cứ… thử mời xem thế nào, hy vọng ít thôi. Vậy mà bất ngờ đoàn các anh chị lại đến rất sớm, và đội hình thì rất… hoành tráng! Bọn mình cảm động quá!”.

Tâm sự với những người làm thư viện, chúng tôi được biết, số lượng cán bộ, nhân viên mỗi thư viện tỉnh chỉ có hơn chục người. Thời đại bùng nổ thông tin, số lượng bạn đọc trung thành với thư viện không nhiều, chủ yếu là các bạn sinh viên, học sinh, cựu chiến binh… Loại sách dành cho đối tượng bạn đọc cựu chiến binh phần lớn là xuất bản phẩm của Nxb Quân đội nhân dân. Một chị thủ thư tôi chưa kịp hỏi tên, tâm sự: Người Quảng Bình nổi tiếng ham học và ham đọc. Có những câu chuyện lưu truyền từ thời chiến nơi tuyến lửa vô cùng ác liệt này, khi bom đạn Mỹ trút xuống, bên cạnh thi thể người là những cuốn sách nhuốm máu. Chứng tỏ, ngay dưới hầm sâu, ánh sáng rất yếu, người Quảng Bình vẫn tranh thủ thời khắc bình yên hiếm hoi để đọc. Sách, nhất là sách về đề tài chiến tranh cách mạng và người lính luôn được bạn đọc Quảng Bình quan tâm.

Chị Võ Thu Hương, chuyên viên Vụ Thư viện (Bộ Văn hóa-Thể thao và Du lịch) nói với chúng tôi: “Đúng là từ khi được giao phụ trách hai liên hiệp thư viện khu vực, trong đó có khu vực Bắc miền Trung, tôi chưa nghĩ ra việc mời Nxb Quân đội nhân dân tham dự, kết hợp trưng bày giới thiệu sách. Cuộc gặp tại quê Đại tướng đã nảy cho tôi ý tưởng rằng, tất cả các Liên hiệp đều nên hợp tác, giao lưu với Nxb Quân đội nhân dân, bởi đây là một trong những trung tâm xuất bản hàng đầu cả nước. Các thư viện tỉnh sẽ là một địa chỉ, cầu nối để sách của Nxb Quân đội nhân dân đến với bạn đọc”. Theo Đại tá Đặng Việt Thủy- Trưởng phòng Kế hoạch, một thành viên của đoàn đại biểu Nxb Quân đội nhân dân, thì đây là một dịp tốt những người lính làm sách gặp gỡ với những người quản lý thư viện – những người kết nối sách với bạn đọc. Anh cũng bộc bạch rằng, từ “mối lương duyên” này, sẽ có rất nhiều cơ hội hợp tác giữa Nxb với thư viện các tỉnh Bắc miền Trung nói riêng và cả nước nói chung, nhằm đưa sách đến với bạn đọc qua kênh thư viện. Tôi ngó trong sổ tay của anh, những tên người, địa chỉ, số điện thoại đã được anh ghi chép tỉ mỉ. Chuyến đi này đúng là để bắc cầu cho “mối lương duyên”…

Ngay tại tiền sảnh của Khách sạn Công đoàn Quảng Bình, chiếc pa-nô khổ to nổi bật nội dung: “Trưng bày, giới thiệu sách: “Đại tướng Võ Nguyên Giáp với LLVT 6 tỉnh Bắc miền Trung”. Hai bức thư pháp viết về Đại tướng của Câu lạc bộ Hán Nôm Nghệ An gửi tặng treo hai bên cửa, đẹp và ấn tượng. Với hơn 700 tài liệu, sách của Nxb Quân đội nhân dân, Thư viện Quân đội, Nxb Chính trị quốc gia và các thư viện trong Liên hiệp. Có khá nhiều những cuốn sách của Đại tướng được các nhà xuất bản cho ra mắt bạn đọc từ mấy chục năm trước, đã ngả màu theo thời gian và sờn mép, sờn gáy bởi qua bao lớp bạn đọc. Có thể kể đến: “Cuộc chiến tranh giải phóng của nhân dân miền Nam chống đế quốc Mỹ và tay sai nhất định thắng lợi”, Nxb Quân đội nhân dân xuất bản năm 1964; “Mấy vấn đề về đường lối quân sự của Đảng ta”- Nxb Sự Thật xuất bản 1970… Đến những cuốn sách là những công trình xuất bản đồ sộ như “Tổng tập Hồi ký” và “Tổng tập Luận văn” của Đại tướng được Nxb Quân đội nhân dân xuất bản vào dịp kỷ niệm 50 năm Quân đội nhân dân Việt Nam. Và mới đây nhất là cuốn sách 100 bài viết về Đại tướng, Nxb Quân đội nhân dân vừa phát hành cũng đã gây được sự chú ý của độc giả cả nước. Có thể nói, những cuốn sách này như là sự tri ân, tấm lòng thành kính của người lính làm sách đối với Đại tướng.

Những giá trưng bày sách của Thư viện các tỉnh là sự lựa chọn những cuốn sách viết về lịch sử đấu tranh cách mạng của nhân dân và lực lượng vũ trang địa phương. Tuy không trực tiếp, nhưng lấp lánh  trong đó là sự chỉ đạo tài tình của Đại tướng Võ Nguyên Giáp và Tổng hành dinh. Cho nên, theo lời chị Phan Thị Lý thì chủ đề trưng bày, giới thiệu sách “Đại tướng Võ Nguyên Giáp với LLVT các tỉnh Bắc miền Trung” mang tính mở.

Những cuốn sách nặng nghĩa tình…

Sau cuộc hội thảo thường niên của Liên hiệp Thư viện các tỉnh Bắc miền Trung, chúng tôi cùng nhập đoàn đi về quê Đại tướng. Quãng đường hơn 40 cây số, xe chạy bon bon bởi đường mới, đẹp và rộng. Xe bất ngờ rẽ vào con đường bê tông chật hẹp. Đến khi chạm cổng một căn nhà ba gian lợp ngói móc đã ngả màu, hai chái và hiên lợp lá, nhà ngang quay vuông góc trát vách cũng lợp toàn lá, mọi người mới reo lên: “Nhà Đại tướng đây rồi!”.

Đại tướng trong buổi gặp mặt tổng thống Brasil Luiz Inácio Lula da Silva, năm 2008. Ảnh từ vi.wikipedia.org

Ông Võ Đại Hàm, 68 tuổi, là cháu gọi Đại tướng là ông (Ông nội của ông Hàm là anh con bác của Đại tướng), người được gia đình Đại tướng giao trông nom quản lý ngôi nhà, kể: Năm 1947, ông cụ thân sinh Đại tướng bị giặc Pháp bắt tại đây, rồi chúng phun xăng đốt toàn bộ nhà cửa. Dấu tích còn lại duy nhất chỉ là cây khế cổ thụ. Tuổi của cây khế này hơn cả tuổi của Đại tướng, tức là nó đã sống hơn một trăm năm, nhưng thân cây vẫn chắc, lá sum suê, và rất nhiều quả. Năm 1977, ngôi nhà được xây dựng lại gần như nguyên trạng. Trong nhà bày biện đơn giản. Gian giữa đặt ban thờ. Có mấy chiếc tủ để sách, đa số là các tác phẩm của Đại tướng và sách viết về Đại tướng. Ông Võ Đại Hàm xúc động khi đón nhận món quà là sách của Thư viện Quốc gia, Nxb Quân đội nhân dân được Tiến sĩ Lê Văn Viết- Phó Giám đốc Thư viện Quốc gia và Đại tá Nguyễn Duy Tường trao tặng. Ông nói: “Tôi sẽ trưng bày ngay để du khách đến đây không chỉ được thăm, mà còn có thể nghiên cứu về thân thế sự nghiệp và gia đình, quê hương của Đại tướng qua sách. Đúng là món quà tình nghĩa, vô giá!”. Cũng theo lời ông Võ Đại Hàm thì hằng tháng có tới trên dưới 40 đoàn đến tham quan, đấy là đoàn chính thức, còn những tốp lẻ thì chưa kể. Có cả những đoàn khách quốc tế đến đây khi họ về Quảng Bình. Đây là vùng lụt. Trong năm có gần ba tháng lụt, từ tháng 10 đến giữa tháng chạp xe ô tô không vào được, còn lại thì nhà Đại tướng không lúc nào vắng khách.

Rời nhà Đại tướng, chúng tôi đến một địa danh gắn liền với phong trào thi đua nổi tiếng ở miền Bắc những năm đầu thập niên 60 thế kỷ trước: “Gió Đại Phong”: Hợp tác xã Đại Phong thuộc xã Phong Thủy bây giờ. Trụ sở của thôn Đại Phong là căn nhà hai tầng khang trang. Tầng dưới là hội trường, tầng trên là Phòng truyền thống có bức tượng bán thân Đại tướng Nguyễn Chí Thanh, người đã phát hiện và khởi xướng phong trào “Gió Đại Phong” đặt nơi trang trọng nhất. Phía trước là Thư viện thôn với hơn 3.000 đầu sách. Theo lời anh Võ Quảng- Trưởng thôn: Xuất phát từ ý tưởng của lãnh đạo và cũng là nguyện vọng của nhân dân, mong muốn có một  thư viện để bạn đọc từ già chí trẻ trong thôn đến mượn đọc, nên hơn ba năm trước, Thư viện thôn ra đời. Lúc đầu chỉ có 320 đầu sách, một phần tự mua, phần còn lại là đóng góp của đông đảo con em đang công tác, lao động, học tập trên mọi miền gửi về. Bà Phan Thị Toái – thủ thư là một giáo viên nghỉ hưu được đảm nhận cương vị này từ đầu. Bà bảo: “Từ ngày có thư viện đến nay, bà con đến mượn rất nhiều; có đủ loại, từ sách hướng dẫn kỹ thuật nông nghiệp cho đến sách văn nghệ, sách thiếu nhi…”. Nhận những cuốn sách đoàn trao tặng, đồng chí Phan Trọng Trai-Bí thư Đảng ủy xã Phong Thủy bồi hồi nói: “Sách là món quà không lớn về vật chất, nhưng là tình cảm rất lớn đối với Đại Phong. Nhân dân Đại Phong xin hứa sẽ sử dụng sách hiệu quả, góp phần nâng cao dân trí, để làm cơ sở cho học tập, lao động sản xuất, công tác, giữ vững và phát huy truyền thống là ngọn cờ đầu trong nông nghiệp của Quảng Bình và miền Bắc  trong những năm đầu xây dựng chủ nghĩa xã hội”…

Nắng vẫn rót mật vàng trên quê Đại tướng. Thoảng nghe đâu đây tiếng hò dìu dặt. Biển xanh, cát trắng, nắng vàng như níu chân người. Không hẳn thế, có lẽ cái nghĩa, cái tình ở Quảng Bình đã làm dùng dằng kẻ ở, người về…

Quảng Bình, cuối tháng Bảy năm 2010.

Tác giả: Nhà báo Nguyễn Hoàng Sáu- Biên tập viên Phòng Văn nghệ- Nhà xuất bản Quân đội nhân dân- 23 Lý Nam Đế – Hà Nội; ĐT: 0985.696711

 

Bài liên quan

Gửi bình luận