Home Tin TứcQuê hương Hiệp HoàHội đồng hương Bệnh sởi

Bệnh sởi

by HiephoaNet
Khái quát bệnh sởi
 
Sởi là một trong những bệnh truyền nhiễm thường thấy nhất ở trẻ em và cũng là một trong 4 chứng lớn của Nhi khoa. Bệnh này thường lưu hành vào mùa đông xuân, trẻ bị bệnh toàn thân xuất hiện những điểm đỏ, hơi nổi cao, sờ vào thì vướng tay, tương tự như hạt vừng cho nên gọi là ma chẩn hoặc sa tử, thố tử và chẩn tử.
 
Trẻ bị sởi nhiều nhất là từ 1 – 5 tuổi, dưới sáu tháng ít mắc phải, trẻ đã lên sởi một lần rồi phần đa sau này không mắc lại bệnh sởi nữa.
 
Cổ nhân cho rằng nguyên nhân mắc bệnh sởi vì bên trong bị thai độc tích tụ, bên ngoài nhiễm phải thời khí lưu hành, trong ngoài đều tác động lẫn nhau, do đó mà phát bệnh.
Vương Khẳng Đường người trung hoa nói: Đậu, sởi phát ra rõ ràng là thuộc thời khí lưu hành, từ nông thôn đến thành thị truyền nhiễm lẫn nhau, nhẹ thì đều nhẹ, nặng thì đều nặng? nhưng dịch lệ thì có những người suốt đời không mắc phải mà đậu sởi không mấy ai không mắc phải một lần. dịch lệ đã mắc phải một lần sau này có thể vẫn mắc lại nữa, nhưng đậu sởi đã mắc một lần rồi thì sau này không mắc lại nữa.
 
Sách Trương Thị Y Thông nói. Bệnh sởi cũng là loại bệnh thời khí truyền nhiễm.
 
Sách Ma Chẩn Hội Thông nói: Bệnh thuộc thời khí lưu hành, khí hậu ôn nhiệt truyền nhiễm nhau mà thành.
 
1. Chứng trạng chung. ( nêu sơ bộ )
 
Trong quá trình lên sởi nói chung có thể chia làm ba thời kỳ: phát sốt, sởi mọc, sởi bay, quan sát lâm sàng thì trước khi phát sốt mấy ngày thường có triệu  chứng háo nước, như mệt mỏi, hay ngủ, không muốn ăn, hắt hơi, ngáp vặt, ho hen, sổ mũi giống như thương phong, vì chứng trạng nhẹ nên thường không chú ý.
 
a) Thời kỳ phát sốt: sốt vài ba ngày, các chứng chủ yếu là sợ rét, phát sốt, ngạt mũi, hắt hơi, ngáp vặt, ho hen, mí mắt đỏ hồng, tinh thần mệt mỏi, thích ngủ, tay dụi mắt sát mũi, đầu mình nóng chân tay hơi lạnh, môi má hơi đỏ, ăn không biết ngon, rêu lưỡi trắng mỏng hoặc dày  hơi vàng, mạch phù sác, chỉ tay nổi rõ mà sắc đỏ hồng.
 
b) Thời kỳ sởi mọc: ước chừng ba ngày, là giai đoạng chủ yếu của bệnh sởi, sách Ma Khoa Hoạt Nhân Toàn Thư nói. Sởi vốn là chứng hỏa, không có nóng thì không mọc được, sởi sắp mọc thì toàn thân phát sốt, hoặc buồn phiền vật vã, hoặc đau đầu, hoặc mình co rút. Khi sởi đã mọc rồi thì sốt giảm dần.
 
c) Thời kỳ bay sởi: Sởi mọc khoảng ba ngày thường là khắp hết, nếu không có triệu chứng gì khác thì sốt giảm dần, ăn thấy ngon tinh thần tỉnh táo, những chứng ho hen phiền khát dần dần hết hẳn, nốt sởi cũng bay dần.
 
2. Di chứng: Gồm có Chẩn lao, Khẩu cam, Chẩn độc.
 
a) Chẩn lao: sau khi sởi mọc rồi sốt lâu không khỏi, hoặc nóng âm ỉ trong sương, sốt cơn như sốt rét, ho khan phiền khát, ỉa phân sệt, hình thể gầy róc.
b) Khẩu cam: răng lợi lở loét.
c) Chẩn độc: hai mắt sưng đỏ, không chữa phần nhiều bị mù.
 
3. Chứng thuận nghịch của bệnh sởi: 
 
Như phần khái quát nêu trên, các chứng trạng nhẹ và sởi mọc từ trên xuống dưới, đầu mặt mọc trước, lưng ngực chân tay mọc sau, nốt sởi phân minh, đều đặn, màu sắc tươi sáng là chứng thuận. ngoài ra các chứng trạng nặng hơn cùng với sởi mọc có màu sanh nhợt, màu bầm đều là chứng hiểm và chứng nghịch của bệnh sởi
 
4. Cách chữa bệnh sởi:
 
a) Giải cơ thấu biểu: bệnh ở thời kỳ phát sốt, dùng bài. thăng ma cát căn thang: gồm thăng ma 1 đồng cân, cát căn 3 đồng cân , xích thược 1,5 đồng cân , cam thảo 8 phân. Nước một bát rưỡi sắc còn 6 phần chia làm ba lần uống ấm trong ngày.
 
b) Thanh nhiệt giải độc: thời kỳ sởi bắt đầu mọc. nên dùng bài thăng ma cát căn thang gia các vị như tô diệp, suyên khung, ngưu bàng. 
 
c) Dưỡng âm hóa nhiệt: thời kỳ sởi bay. Dùng bài tư âm giải độc thang gồm huyền sâm 3 đồng cân, sinh địa 3 đông cân, cốc nha 3 đồng cân, bạch thược 2 đồng cân, đạm trúc diệp 1 đồng cân, cam thảo 1 đồng cân.
 
Trên đây tôi nêu sơ bộ về bệnh sởi và cách chữa, về vấn đề dự phòng nên cho trẻ ở phòng thoáng khí nhưng tránh gió lạnh và ánh sáng quá lớn, độ ẩm vừa phải. Miệng, mũi, mắt của trẻ cần lau chùi luôn, không cho trẻ đến nơi đông người và nơi đang có dịch bệnh.
 
Lương y Ngô Chí Công

Related Articles

Leave a Comment