Home Quảng cáo Nơi ươm mầm dân ca Sán Dìu

Nơi ươm mầm dân ca Sán Dìu

by HiephoaNet
Sau 2 tháng khai giảng lớp học hát dân ca dân tộc Sán Dìu, chúng tôi về thăm và chứng kiến lớp học đang thực hiện vào sáng thứ 7 hàng tuần tại điểm trường Tiểu học khu Muối của Trường Tiểu học xã Giáp Sơn.
 
Mảnh đất nơi ươm mầm dân ca dân tộc Sán Dìu (DCDTSD) ấy là làng Muối. Làng Muối thuộc xã Giáp Sơn huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang. Nơi đây có 100% hộ dân tộc Sán Dìu sinh sống, quần cư hội tụ từ lâu đời, nơi có phong trào hát DCDTSD, nơi thành lập câu lạc bộ (CLB) hát DCDTSD, tham gia nhiều cuộc giao lưu, biểu diễn tại Ngày hội của huyện, của xã và giao lưu với nhiều CLB trong và ngoài tỉnh.
 
Những hạt mầm ấy được ươm là các cháu học sinh của làng Muối, tại điểm trường Tiểu học khu Muối. Các cháu đều có chung sở thích hát DCDTSD, đều tự nguyện và có đơn xác nhận của gia đình xin tham gia vào lớp học, chấp hành theo quy chế của lớp. Buổi ra mắt có 41 cháu. Sau vài tuần học, các cháu tiếp tục xin vào lớp. Hiện, sỹ số của lớp đã tròn 50 cháu.
Những người gieo mầm lớp học hát DCDTSD được khai giảng và ra mắt ban chủ nhiệm lớp vào ngày 25 tháng 12 năm 2014 theo quyết định của Hiệu trưởng Trường Tiểu học Đặng Xuân Thu. Tiếp và trao đổi với chúng tôi, cùng đi có ông Nguyễn Văn An, Trưởng ban liên lạc hát DCDTSD của huyện Lục Ngạn, thày Nguyễn Văn Quyền, Phó hiệu trưởng Nhà trường cho biết: Việc thành lập và hoạt động CLB học hát DCDTSD là một trong nhiều hoạt động CLB của trường, đặc biệt với công tác bảo tồn di sản văn hoá dân tộc trên địa bàn theo tinh thần Nghị quyết Trung ương Đảng lần thứ 5 (khoá VIII). Nhằm tạo sân chơi bổ ích và lành mạnh cho các em được tham gia các hoạt động cộng đồng; hình thành và phát triển ở học sinh những giá trị và năng lực cần thiết, nuôi dưỡng niềm đam mê nghệ thuật, nhằm giữ gìn và phát huy các giá trị, bản sắc văn hóa dân tộc; giáo dục truyền thống văn hóa của địa phương. Góp phần thiết thực trong các phong trào thi đua xây dựng “Trường học thân thiện – Học sinh tích cực”, phong trào xã hội hóa, việc phối hợp các môi trường giáo dục trên địa bàn xã. Từ đó, Ban giám hiệu Nhà trường đã phối hợp chặt chẽ với địa phương, với ban chủ nhiệm hát DCDTSD của xã, đáp ứng được yêu cầu bồi dưỡng và giáo dục cho các em học sinh yêu thích các làn điệu dân ca ” Soọng cô” của dân tộc Sán Dìu; biết hát, thuộc các làn điệu dân ca cổ và từng bước biết sáng tác lời mới theo sự hướng dẫn, truyền dạy của các nghệ nhân, góp phần tích cực vào các hoạt động giao lưu văn hoá văn nghệ trong các ngày lễ, hội do nhà trường và địa phương tổ chức…
 
Xuất phát từ mục đích và yêu cầu đó, đã hình thành cách tổ chức thực hiện: giáo án dạy hát do hội viên CLB hát DCDTSD của xã đảm nhiệm. Những người nuôi dưỡng những mầm non nghệ thuật ấy là ông Trần Đức Thắng, vừa biên soạn, dịch thuật và sưu tầm các làn điệu dân ca cổ và viết lời mới cho các cháu học, cùng 5 nghệ nhân: ông Trần Đức Minh, bà Đào Thị Nghi, ông Lưu Văn Tài, Bà Vũ Thị Man và bà Trần Thị Kém truyền dạy. Giáo viên chủ nhiệm lớp học hát DCDTSD là thầy giáo Nguyễn Cao Cường cùng các giáo viên khu Muối quản lý, duy trì các hoạt động, nền nếp sinh hoạt, học tập hằng tuần, từng buổi học của lớp; chuẩn bị các điều kiện hỗ trợ, phục vụ cho lớp học như máy tính, máy chiếu, ghi âm, ghi hình và sưu tầm các video, clip trên mạng Internet; phối hợp với các ông bà trong CLB dân ca của xã để quản lý, hướng dẫn các em học sinh học tập đạt kết quả; Ban Chủ nhiệm CLB dân ca của xã thường xuyên đến hỗ trợ, giúp đỡ và chia sẻ về phương pháp, cách thức truyền dạy, kịp thời phản ánh những khó khăn, vướng mắc và đề xuất ý kiến với nhà trường, CLB dân ca và chính quyền địa phương có biện pháp giải quyết. Nhà trườnng đã có sáng kiến, thành lập Ban bảo trợ của lớp học, gồm các thành phần: Ban chủ nhiệm CLB hát DCDTSD của xã, của thôn; lãnh đạo của Trường; Ban quản lý thôn và Hội cha mẹ học sinh. Nghệ nhân Trần Đức Thắng, thay mặt ban bảo trợ đã nêu rõ quan điểm của mình: để hoàn thành  tốt các trách nhiệm trên, các thành viên, nhất là các nghệ nhân hướng dẫn phải hy sinh về thời gian, công sức mà không đòi hỏi các khoản thù lao nào. Cùng với Ban bảo trợ có nhiệm vụ: chủ trì, phối hợp với Tổ giáo viên biên soạn chương trình, tài liệu phục vụ lớp học. Tạo mọi điều kiện tốt nhất, động viên các cháu học sinh học tập. Tham mưu với UBND xã, các ngành chức năng và làm tốt công tác tuyên truyền vận động nhân dân, các nhà hảo tâm ủng hộ, tài trợ kinh phí để duy trì các hoạt động của lớp học. Tuy nhiên, mặc dù người học và người dạy đều là tự nguyện, nhưng để tạo điều kiện cho lớp học đạt kết quả cao và chất lượng tốt hơn, chúng tôi cũng xin đề xuất với lãnh đạo các cấp và các ngành chức năng xem xét, tạo điều kiện hơn nữa, nhất là về kinh phí cho các cuộc giao lưu của các cháu; kinh phí hỗ trợ để may sắm thêm trang phục cho các cháu khi biểu diễn và giao lưu cùng những chi phí hỗ trợ tối thiểu của một lớp học. Bởi chúng tôi cũng được biết, mỗi khi thực hiện Nghị quyết đều có các chương trình hành động và kế hoạch ngân sách đi kèm…
 
Trước lúc chia tay, để một lần nghe và cũng “mục sở thị” kết quả học tập của các cháu sau 2 tháng khai giảng, chúng tôi yêu cầu các cháu hát một số bài hát vừa được học ở lớp, một tốp nam nữ các cháu xung phong đứng trên bục lớp học cất lời ca, “Hát Bài tình ca chúc thày, cô”.
 
Lời hát Sán Dìu: Sọng théo xếnh cô hô sen sang/ Sen sang cạo chênh tô hóc sang/ Thai hí sông mếnh sím con chếch? Sóng nhón sống kị láo sen sang.
 
Tạm dịch nghĩa lời bài hát: Tình ca nhớ ơn các thầy, cô/ Luân truyền kiến thức cho tuổi thơ/ lớn lên thành đạt tầm công chức/ trạng nguyên vẫn nhớ ơn thầy, cô.
 
Chia tay lớp học, chia tay làng Muối, vị đậm đà của dân ca dân tộc Sán Dìu cứ vẳng trong tôi để nhớ về nơi ấy, Làng Muối, điểm trường Tiểu học khu Muối, rồi đây DCDTSD vẫn được lưu truyền.
 
                                                                             
Thầy giáo Nguyễn Văn Quyền, Phó hiệu trưởng trường Tiểu học Giáp Sơn trao đổi với Ban chủ nhiệm lớp và các nghệ nhân làng Muối.
 
 
 
 Các nghệ nhân dạy các cháu ôn bài.
 
 
 
  Các cháu hát kiểm tra bài đã học.
 
 
  Tập thể các nghệ nhân, Ban giám hiệu cùng các cháu của lớp học.
 
   Bá Đạt-  169 Minh Khai, thị trấn Chũ, Lục Ngạn, BG.

Related Articles

Leave a Comment